maandag 20 januari 2014

Geluk zit soms in een klein hoekje



Vorig jaar schreef ik al eens een stukje over slijmzwammen.

Kort samengevat: eencellige wezentjes die zich bij voedselschaarste verenigen tot een slijmerige massa. Deze massa gaat gezamenlijk op zoek naar voedsel. Als er geen voedsel meer te vinden is en de hongerdood dreigt, gaan ze over tot voortplanting door sporen aan te maken. Ze verenigen zich tot een steeltje met een bolletje. In het bolletje ontstaan dan de sporen, bij rijpheid barst het bolletje open en kunnen de sporen zich verspreiden.

Ik vermoed dat de slijmzwam zich hier op een paddestoel heeft gestort


Zoiets, zo ongeveer......

Slijmzwammen zijn fascinerende wezentjes, maar aan het bestuderen ervan kleven een aantal nadelen: de meeste leven heel erg kort, soms nog geen 24 uur, dus je moet flink veel geluk hebben om ze te spotten op hun meest herkenbare moment, nl. als ze sporen dragen - voordat je het weet zijn ze immers al weer vergaan.
En je kunt ze niet op naam brengen zonder microscoop, of met heel veel kennis, maar om die kennis te vergaren moet je dan weer eerst heel veel door die microscoop turen.

Sommige mensen hebben er geen probleem mee om iets onbenoemd te laten, helaas behoor ik niet tot die groep en dus blijven de slijmzwammen veelal hangen in de map "Onbestemd".

Zoals bijvoorbeeld dit prachtige, maar helaas naamloze kleed dat ik afgelopen herfst vond. Het staat te boek als "Kleedje", maar ja...

Een kleedje van slijmzwammen gedrapeerd over een rottende stam

Op grond van de gele draden met sporen zijn draadwatjes nog wel thuis te brengen, maar ook niet meer dan dat, want er zijn tal van ondersoorten en dat weet je dan weer niet.

Een (Lang)draadwatje
Deze slijmzwammen zijn nog te jong om op naam te brengen - het kan nog van alles worden (uiteindelijk is het ook een of ander draadwatje geworden)



Er is echter één soort, die zelfs door een leek op naam gebracht kan worden:

het Troskalknetje.

Het Troskalknetje is aanvankelijk (als plasmodium) een geeloranje massa die wat last heeft van de zwaartekracht. Er ontstaan derhalve hangende steeltjes waaraan de vruchtlichamen zich ontwikkelen. Deze zijn eerst nog geel-oranje, maar bij rijping verkleuren ze naar metallic blauwzwart en raken bedekt met kalkkorreltjes. Het resultaat zijn een soort druiventrosjes aan dunne gele steeltjes.

Je begrijpt het waarschijnlijk al: een begerenswaardig object voor de ambitieuze macrofotograaf.

En zo raak ik in de ban van onderstaande, over een dikke stam meanderende slijmzwam. Zou deze zich misschien ontpoppen als een Troskalknetje?






 De dikke stam is rondom bedekt met korstzwammen en dus slingert de slijmzwam zich onverzadigbaar over de stam onder het motto: zolang er voedsel is, is er geen noodzaak om te zorgen voor survival van de soort (=voortplanten).

Aan de uiteinden lijken zich trosjes te vormen, maar die kunnen evengoed morgen weer verdwenen zijn heeft de ervaring inmiddels geleerd.







Behalve de gestage uitroeiing door de slijmzwam van al wat zwam is op de stam, gebeurt er al twee weken lang niet zoveel.

Hoopvol trek ik elke keer weer het bos in.
Als ik, na de zoveelste teleurstellende missie, mijn boeltje bijeen sta te pakken, valt mijn oog plots op een donkere plek, diep verscholen onder de zware stammen. Een feloranje plakkaat!

YES!

Een Troskalknetje in het beginstadium van rijping.
Maar nu? Hoe lang zal ze er over doen om blauw te worden?

De volgende dag dus weer terug naar het bos.... maar hoe ik ook zoek tussen de dikke stammen geen oranje meer te bekennen... noch enig metallic blauw.
Nu al weg?!
Wederom teleurgesteld naar huis.

Enige dagen later vind ik op dezelfde houtwal een nieuw exemplaar.

Volgende dag vroeg weer op pad: je ziet al een lichte verkleuring en het ontstaan van de kalkkorreltjes.


Maar ja, nog altijd geen blauwe druiventrosjes.

Ik fotografeer dan nog maar wat jonge, toekomstige slachtoffers van de eerder genoemde, hongerige slijmzwam.



Nog eenmaal de houtwal afspeuren, en dan is het tijd om naar huis te gaan....

... en daar, dieper dan diep weggedoken onder de zware stammen, gehuld in bijna volmaakte duisternis en volkomen onbereikbaar voor camera en statief, zie ik een dun streepje oranje ....

..... met daaronder vooral heel veel zwart...

Het zou toch niet ........ ?

TROSKALKNETJE





Als een kind zo blij huppel ik op de vroege zondagmorgen door het bos naar huis!

11 opmerkingen :

  1. Hallo Albertine
    Wat een geweldig interessante serie. Je beschrijft ales zo goed. Hier kan ik nog veel van leren. Ja zeker de blauwe pareltjes zijn super, maar ook de andere zij het bekijken meer dan waard.
    Groeten Bets

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hai Albertine,

    Oh oh, wat kan ik jouw geluksmomentje goed begrijpen. Lekker he, als je na zoveel keren zonder succes, eindelijk dan toch datgeen vindt wat je zoekt. Daar dan ook nog eventjes prachtige foto's van maken is dubbel zo lekker. In jouw geval is dat vaker ietsje makkelijker dan in mijn geval. Jouw onderwerpen lopen/vliegen niet direct weg bij de eerste keer dat ze klikklik horen ;-)
    Heerlijk verhaal, mooie foto's, fantastische apotheose!

    Groetjes,
    René

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Zo blijkt maar weer dat het steeds interessanter wordt als je er meer vanaf weet. Wat zul je blij geweest zijn om eindelijk de felbegeerde blauwe druiventrosjes te zien.
    Mooi ook het kanten kleedje over de boomstam heen.
    Groeten, Gonnie

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Ik kijk m'n ogen uit, Albertine. In het begin van je blog al en dan ben ik nog niet eens bij je Troskalknetjes aangekomen. Jeetje, wat is dat bijzonder. Ik heb er zelfs nog nooit van gehoord, laat staan dat ik ze ooit gezien heb. Heel mooie serie. Groetjes, Joke

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Wat is het toch leuk dat iedereen zo zijn eigen voorkeuren heeft wat natuurbeleving betreft.
    Jij laat hier een fantastische blog zien van organismen waar ik eigenlijk niets van weet.
    Prachtig dat jij je hier helemaal in hebt verdiept, want wat neem je ons mee naar een
    bijzondere wereld. Boeiend verteld en heel mooi in beeld gebracht, dankjewel.
    En wat leuk dat je voortdurende zoektocht heeft opgeleverd wat je hoopte, ik kan me voorstellen dat je zo blij was als een kind :-)
    Natuurkieker Coby

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Jeetje, echt een heel spannend en boeiend verhaal en héél erg mooie foto's van deze bijzondere slijmzwammetjes, superknap hoe je dit kleine spul gefotografeerd hebt, dikke complimenten.
    Wat een bijzonder spul is dit, heel fijn dat je hier zo'n mooi blog over gemaakt hebt, ga er beslist eens op letten of ik dat kan ontdekken.
    Groetjes Loes

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Van harte gefeliciteerd met je vondst, het leest als een spannend verhaal met heel mooie plaatjes!!!!

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Schitterend, zo'n mooie verrassing op het eind van je tocht. Slijmzwammen zijn voor mij een volledig onbekende wereld. Weer een natuurfenomeen om naar te speuren.
    Ik leer van je en geniet enorm van je prachtige foto's.
    Zo heb je mij ook veel eerder op het spoor gezet van de mossen. In mijn blog van vandaag start ik weer met het kijken naar mossen en ik heb uiteraard weer een verwijzing opgenomen naar jouw mossen info.
    Hartelijke groet, Zem.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Wat geniet ik altijd van je verhaal en je prachtige foto's erbij.

    Gr Cees

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Wat een heerlijke blog, je aanstekelijke enthousiasme spat ervanaf. Prachtige zwammetjes, die ik nog nooit heb gezien, wat een mooie structuren, en wat gaat zo'n verkleuring snel, je moet dus echt op het juiste moment op de juiste plek zijn.
    groetjes Ghita

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Een prachtig blog en ook gelijk bedankt voor je reactie op de mijne.
    ik denk ook dat je gelijk had vwb het dikkopmos. De site van yavannah staat al maanden bij mijn favoriten en nog ging ik de fout in. Is ook lang niet gemakkelijk om te determineren.

    Wat ik in dit blog zie is ook werkelijk schitterend. Ik zie korstmossen en zwammen die ik nog nimmer gezien heb. Echt prachtig om te zien en ook heel leerzaam.

    Groetjes, Helma

    BeantwoordenVerwijderen