dinsdag 21 mei 2013

Een stukje 'kale' duingrond

Wij, duin- en kustbewoners, lopen altijd wat achter bij de rest van Nederland. Terwijl elders al volop wordt gegroeid en gebloeid, zien de duinen er nog kaal uit. Natuurlijk, de bomen en de struiken lopen uit, maar de grond maakt nog een winterse indruk met veel dor en hier en daar wat klein groen spul.


Totdat je in de lentezon in het, al een beetje warme, zand gaat liggen en al die kleine blaadjes en sprietjes die je in het zand ziet opkomen van dichtbij gaat bekijken. Dan ontdek je bloempjes en mooie zaden, dan ontdek je die wereld die macrofotografie zo fascinerend maakt.
Laten we dus in het zand gaan liggen en ons verbazen over bovenstaand plaatje.

Het groen met de witte bloemknopjes op de voorgrond is de zandhoornbloem.

Zandhoornbloem
Zoals de meeste van die kleine voorjaarsplantjes in de duinen is de plant bedekt met beschermende haren. In die haren blijft zand kleven en zo krijgt het plantje iets ruigs over zich, iets dappers, het uiterlijk van een strandjutter met een door zon en zout verweerd gezicht. Kenmerkend voor de zandhoornbloem is de brede, vliezige rand rond de kelkblaadjes. 

Het leuke van die voorjaarsbloeiertjes is ook dat ze snel in het zaad schieten. Ze willen voordat de zon gaat branden, hun zaden veilig en wel onder het zand hebben liggen, wachtend op een nieuw voorjaar. Vaak dragen ze knoppen, bloempjes en zaden aan één plant. Wat een prachtig klein 'komkommertje' produceert de zandhoornbloem!

Vruchtje van de zandhoornbloem, in gezelschap van een Ruw vergeet-me-nietje
Er naast verrijst  het Ruw vergeet-me-nietje. Grappig toch, hoe groot het lijkt verhoudingsgewijs. 
Het Ruw vergeet-me-nietje lijkt op het Akkervergeet-me-nietje, maar zoals bij veel duinvarianten van planten is alles aan het Ruw vergeet-me-nietje kleiner en meer gedrongen. Let hierbij vooral op de steel van het vruchtje: die is bij het Akkervergeet-me-nietje langer dan de kelkblaadjes, bij het Ruw vergeet-me-nietje even lang of korter. 

Ruw vergeet-me-nietje
Mooi hè!? 

Op de voorgrond de Zandhoornbloem, op de achtergrond een leermos-soort
Er groeit ook Kleine veldkers: een onkruid dat ongetwijfeld ergens in je tuin staat, of tussen de stoeptegels, in de plantsoenen ... 

Kleine veldkers met langwerpige zaaddozen
Al in de bloempjes zie je de langwerpige hauwen met zaden tot ontwikkeling komen.

Kleine veldkers, in het hart van de bloempjes zie je de hauwen

De Kleine veldkers in mijn tuin, gecombineerd met Bosvergeet-me-nietjes en anemonen
Vroegeling heeft ook kleine witte bloempjes, maar ovale vruchtjes en een wortelrozet. Als de zaden rijp zijn en de vrucht is opengesprongen, blijft er, net als bij de Judaspenning, een dun, doorzichtig vlies over. 
Vroegeling met ovale vruchtjes

Op het duinplaatje van de eerste foto is ook Kandelaartje te ontdekken. Ook met kleine, witte bloempjes, te herkennen aan de felrode, beklierde blaadjes en stengel. 

Kandelaartje vangt een vreemd pluisje
Een klein, blauw, nog onderontwikkeld bloempje met dikke, vlezige blaadjes staat er ook nog tussen. Een stukje verderop zijn de bloempjes wat verder ontwikkeld: veldereprijs. 

Veldereprijs

Niet zichtbaar op foto nr. 1, maar wel overal aanwezig in het zand, de allermooiste van de duinplantjes: het duinviooltje. Zo mooi afstekend tegen het witte zand, elke keer weer een plaatje op zich. Die blijf je fotograferen, ook al staan er altijd, hoe je het ook wendt of keert, wel sprietjes in de weg! Ze horen er eigenlijk wel een beetje bij, die sprietjes, net zoals het zand op de blaadjes. 

Duinviooltje

Duinviooltje








9 opmerkingen :

  1. Hallo Albertine
    Je hebt een prachtig beeld gegeven van de ontluikende natuur. Een heel bijzondere serie.
    Groeten Bets

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Mooie foto's! Ik ben gek op plantjes. ;-)

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Hallo Albertine, wat een fijne blog, ik heb er veel van geleerd. Super dat je ons meenam op deze mooie wandeling, bedankt! H groet, Marion

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Hallo Albertine,
    mooi al die bloemen in de duinen het is een mooie serie.
    groetjes Herman,

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Als je met je neus of camera dicht bij de grond rond kijkt zijn al die plantjes eigenlijk zo mooi. De minuscuul kleine bloempjes die je hier laat zien zijn prachtig. Fijn blog, Albertine. En die duinviooltjes zijn ook mijn favorieten. Met de vroegeling in mijn tuin ben ik minder blij vanwege het vreselijke uitzaaien dat ze doen. Maar het bloempje is prachtig, vooral in macro. Groetjes, Joke

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Hai Albertine,

    Tjonge, wat kun jij dat toch allemaal prachtig in beeld brengen. Op de foto's lijken het allemaal grote bloemen en planten, maar dat spul is zo klein, dat ik het iedere keer weer een prestatie vind om dat mooi in beeld te brengen.
    Prachtig gedaan (wederom)!

    groetjes,
    René

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Prachtig al die duinbloemen, het begint nu een beetje te komen. Hoewel het duinviooltje er al een tijdje was. voor mij is het duinviooltje een teken dat de lente is begonnen. Maar vandaag in het duin leek het weer even meer op herfst, koude wind. Maar ik heb genoten van het frisse groen en de bloemetjes.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Leuk deze kleine duin-groeiers, prachtige foto van kleine veldkers.
    Groeten, Gonnie

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Wat weer een mooie blog in woord en beeld van een wereld waar we nogal eens aan voorbij lopen. Jij laat ons weer eens zien dat er dichtbij de grond heel veel moois is te beleven op plantengebied.
    Interessante informatie en prachtige opnnamen, ik hebt het weer met plezier gelezen en bekeken en weer veel van je geleerd.
    Natuurkieker Coby

    BeantwoordenVerwijderen