donderdag 1 maart 2012

De Blije Mosdagen

Een super conditie zal ik niet krijgen van mijn wandelingen: ik lig meer dan dat ik wandel. Tegenwoordig vooral aan de rand van een van de betonnen kanaaltjes, in het natte gras, zonder regenbroek, met verkleumde vingers, ogen vol verwondering, en het continue risico van naar beneden roetsjen. En om me heen tal van verbaasde blikken: de meeste kanaaltjes liggen immers op de route naar de vossen.
En als ik probeer uit te leggen welke sprookjeswereld daar aan hun voeten ligt, zie je ze denken 'die spoort niet'.
 "Wilt u echt niet naar de vossen?"


Groot Duinsterretje groeit ook op beton en kapselt er zelfs!

Donker tekenen de polletjes van het muurachterlichtmos zich af. Een klein zwart bolletje vol rode puntjes en witte glasharen (fijne uitdaging voor de ambitieuze fotograaf!). Van dichtbij net een boeket rode rozen. Als de kapsels rijp zijn springen ze open, en zie je de oranje peristoomtanden, maar zover is mijn Muurachterlichtmos nog niet.






Een andere oude bekende is het Gewoon muursterretje. Te herkennen aan de uitbundige groen-gele kapsels.


En zo op het kale gesteente doet het Gewoon muisjesmos haar naam eer aan!

Het witte uiterlijk van het muisjesmos komt door de lange witte glasharen aan de uiteinden van de blaadjes. Kenmerkend voor de soort zijn ook de naar beneden gebogen sporenkapsels.

Een heel andere plek om 's uitgebreid te gaan liggen is het Paardenkerkhof. Kapselende haarmossen. En tot mijn grote vreugde vind ik Ruig haarmos, de mooiste van de haarmossoorten, met haar prachtige rode mannetjes (de bekertjes) en vrouwtjes (de steeltjes). Ruig haarmos verschilt van het ook veel in de duinen te vinden Echt zandhaarmos in de witte glasharen aan de uiteinden van de blaadjes. Het Echt zandhaarmos heeft een bruine punt (niet te verwarren met een verdorde punt van bijvoorbeeld Gewoon haarmos).  De lichtgroene sprieten met glashaar zijn van Grijs kronkelsteeltje, een trouw maatje van het haarmos. Helemaal links op de foto zie je nog net een paar van de kronkelende kapsels waar ze haar naam aan dankt.





Ik weet het, de gemiddelde macrofotograaf gruwelt van dit soort beelden, drukker kan het immers niet, maar ik kan me er uren mee vermaken. Wat is er veel te zien op zo'n klein plekje aarde! Het korstmos is het Bruine Heidelucifer (met wederom dank aan de experts van Waarneming.nl), de rode puntjes zijn de Rode heidelucifer of het Rood bekermos. Dat is altijd lastig te zien: is het een wat breed uitgevallen top van de Heidelucifer of een goed gevuld bekertje?  De donkergroene blaadjes zijn een haarmos, zo te zien met bruine punten in plaats van witte glasharen, Echt zandhaarmos dus. De gewei-achtige takjes zijn een rendiermos. Aangezien je, als je heel nauwgezet kijkt, aan de voet van het rendiermos ook schubjes kunt ontdekken en de vertakking telkens in tweeën is, ga ik voor Vals rendiermos. En al die witte bolletjes? De restanten van de prachtige paarse heide van afgelopen najaar.


Ook over het Paardenkerkhof valt nog van alles te vertellen, evenals over de betonnen kanaaltjes, maar ik moet nog iets anders kwijt.

Ademloos - al weer! En ik zak op mijn knieën in het zachte, meeverende mos.

Veenmos!!!


Veenmos kom je normaal gesproken niet tegen in de duinen. Zoals de naam al doet vermoeden heb je er veengrond voor nodig. In mijn fotogids Mossen bewonder ik vol ontzag de prachtige mossen. Ze hebben de meest fantastische kleuren en ik neem me voor dit jaar toch echt af te reizen naar een veengebied.
En dan ineens sta ik midden in de AWD in het wijnrode veenmos. Wow!
Via waarneming.nl leer ik dat op Groot Zwarteveld inderdaad veenvegetatie voorkomt en dat is best wel heel bijzonder. De zonnedauw moet er dus te vinden zijn! Veenmossen zijn wel weer een heel apart hoofdstuk in de plantenwereld om te bestuderen, helaas kun je ook hier de meeste alleen met een microscoop determineren. Maar dat mag de pret niet drukken, want ook zonder naam zijn ze waanzinnig mooi. Ik zal nog vaak op Groot Zwarteveld liggen!


Bronsmos herken je aan de roodoranje gekleurde stengel met goudgele blaadjes. Een heel mooi mos ook, er om heen staat Echt zandhaarmos, die met de omgerolde bladranden en bruine puntjes.



En soms vind je gewoon op rottend hout de prachtigste plaatjes: Gewoon knopjesmos - let op de kleine gele bolletjes met broedkorrels.