vrijdag 13 juli 2012

Drentsche Aa

Oeps.. denk ik als ik het natuurgebied de Drentsche Aa google. Ik dacht eerlijk gezegd aan zo'n klein, maar qua landschapsarchitectuur en natuurbeleving volkomen verantwoord geacht lapje grond met de twee vogelkijkhutten, de bankjes en de panorama's en de 2,5 km wandelpad. En veel natuur in een onbereikbare verte.



Maar in Drenthe doen ze dat anders:  het Nationaal beek- en esdorpenlandschap Drentsche Aa is 10.000 hectare groot. Dit gebied maakt dan weer deel uit van het 'Nationaal landschap' en uiteindelijk is daardoor het totale gebied van de Drentsche Aa 34.000 hectare groot. Dat is de AWD maal 10!

Het beek- en esdorpenlandschap omvat natuurgebied met heidevelden, zandverstuivingen en hooilanden, oude esdorpen en gehuchten en landbouwgronden, alle gegroepeerd rond de beek de Drentsche Aa die al voortkabbelend bij elk dorp van naam verandert. Deze combinatie geeft het gebied een heel bijzonder karakter. Natuur waar gewoon mensen wonen en werken. Een oud gebied ook, waar oude grafheuvels en hunebedden getuigen van vroege bewoning. Misschien een door de eeuwen heen ietwat vergeten stukje land, maar hierdoor kon het landschap intact blijven. Hier geen Wildbaan, maar zo'n honderd kilometer aan oude zandweggetjes en tientallen kilometers wandelpad. Ook enkele van de grote wandelroutes, zoals het Pieterpad, lopen door dit gebied. En tot mijn grote vreugde lijken boswachters zich vooral bezig te houden met de natuur- en geschiedeniseducatie van de Drentse schooljeugd.



We wandelen over de Ballooërheide. Het lijkt wat op de AWD, met overal kleine mensen- en wildpaadjes. Wat zal het hier mooi zijn als straks de heide bloeit! Maar ook nu is er van alles te ontdekken. Dopheide bijvoorbeeld. Een grappig plantje, met een ijl stengeltje en tere bloemknopjes met groene, pluizige kelkblaadjes. En daar groeit dan zo'n prachtige, roze bloem met tot een kokertje vergroeide kroonblaadjes uit.




De moeraswolfsklauw had ik al eens in de AWD gezien, weggemoffeld tussen het gras dat een week later gemaaid werd. Op dit kale stukje grond kun je goed zien hoe de plant al wortelend over de grond kruipt en de takken fier omhoog staan. De moeraswolfsklauw vermeerdert zich via sporen. De sporendoosjes zitten in de bladoksels, maar zijn nauwelijks te onderscheiden van de gewone bladeren. Vroeger groeide de moeraswolfsklauw zo hoog als een boom. In gedachten zie ik even het oude Trechterbekervolk dat hier ooit woonde, onder de enorme moeraswolfsklauwen met hun hunebedden slepen.



Ik ontdek ook rode heidelucifer en lange, sprieterige Cladonia's, die wellicht het Bruine heidestaartje zijn. Het lijken net dode, zeer breekbare takjes.













In het voorbijgaan fotografeer ik nog even snel (na het oponthoud bij de Cladonia's is mijn deel van het compromis voorlopig weer opgesoupeerd!) dit prachtige plantje. Een trekrus. Een plant waar je gemakkelijk aan voorbij loopt, omdat het nogal gewoon 'grassig' of 'biezig' is. Zonde van zo'n mooie bloeiwijze. Bestudering leert dat de bloem van de leden van de Russenfamilie hetzelfde gebouwd zijn als lelies.

Kijk even mee (ik heb de foto hiertoe wat uitvergroot, wat de kwaliteit, die toch al niet 100% was door de snapshot en de heersende wind, niet ten goede is gekomen, maar 't gaat nu even om het leermomentje): twee kransen van drie kleine, vliezige groene of bruine bloemblaadjes. Dan twee kransen van drie meeldraden en tenslotte een stamper met drie stijlen. Je gaat ineens heel anders tegen de Russenfamilie aankijken! En dat lelieachtige is  een handig ezelsbruggetje om dit "bies" te onthouden. Ook veldbies behoort overigens tot de Russenfamilie, maar die heeft er dan ook nog behaarde bladen bij.

De Ballooërheide behoorde vroeger aan Defensie en dientengevolge lopen er van noord naar zuid nog oude loopgraven. Een smal wandelpad nu, waarvan de steile hellingen begroeid zijn met heide en waarvan de rand omzoomd is met zonnedauw. Een heel pad vol zonnedauw.



 En dan zijn er nog de vennetjes.... vol met Veenpluis. Denk ik. Pas als ik thuis de foto's bestudeer kom ik erachter dat niet alle pluis veenpluis is. Aj...

Veenpluis behoort tot het geslacht Wollegras dat op zijn beurt weer deel uit maakt van de uitgebreide familie van de Cypergrassen. Afgezien van een paar uiterst zeldzame soorten kunnen die mooie witte pluizen dus behoren bij het Veenpluis, maar ook bij het Eenarig wollegras, waarvan ik niet wist dat het tegenwoordig al lang niet meer zo zeldzaam is als in de boeken vermeld.

Het verschil is op zich duidelijk te zien: eenarig wollegras heeft, zoals de naam al doet vermoeden, slechts 1 aartje aan de stengel. Het veenpluis heeft meerdere aartjes. Bovendien is bij eenarig wollegras van de beide bovenste stengelbladeren alleen de opgeblazen bladschede nog aanwezig, veenpluis heeft de twee bladeren nog.

Simpel, maar lastig terug te vinden tussen al het pluis op de foto's als je daar niet speciale aandacht aan hebt besteed bij het fotograferen. Een gemiste kans.


 Dit is een duidelijke geval van meerdere aartjes.




In elk geval een blad, en zo te zien ook meerdere aartjes. Je vergist je daar snel in omdat de planten dicht op elkaar staan en een pluis dus bij een verscholen stengeltje kan horen. 











Maar hier meen ik toch kale stengels met een verdikte bladschede en een enkel aartje aan de top te bespeuren. Jammer dat je dan niet even terug kunt om te verifiëren!

Tot slot 2 foto's van het Dwingelderveld. Leuk vanwege de vraag die de natuurbeheerders zelf al stellen over hun ingrijpen in de natuur.


Links van het pad een ven met grote velden waterlelies. "Mooi!!", denk je dan, maar er staat een bordje bij. Dat bordje zegt iets in de trant van: "de waterlelie hoort niet thuis in dit gebied, maar is geplant door bioloog X (z'n naam is niet blijven hangen) bij wijze van experiment. En met succes! Draai u om en vergelijk dit ven met het originele, door de natuur ingerichte ven aan de overkant. "







Het antwoord op de onuitgesproken vraag mag je zelf geven.

Drenthe  - de tijd lijkt er stil gestaan te hebben (moet je natuurlijk niet naar Emmen of zo gaan, want dan loop je door een stad als overal in Nederland). Het voelt aan als een stuk antiek dat je heel voorzichtig in je handen houdt: de tijd lijkt je te doordrenken en wekt een stil ontzag voor al die schoonheid van voorbijgegane eeuwen.

10 opmerkingen :

  1. Hà Albertine,
    Dat is wel een luilekkerland plekje voor jou lijkt mij, jammer dat je dit moest doorkruisen met compromissen.
    Je omschrijving is prachtig en al duizelt het mij een beetje van de namen, ik heb met plezier met je mee gekeken,

    groetjes Greet

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hoi Albertine,
    dit is weer een hele mooie serie van die landschappen.
    groetjes Herman,

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Hoi Albertine, wat weer leuk om via jouw ogen mee te kijken
    naar natuurgebieden die ik zelf goed ken.
    En wat weer een interessante informatie heb je te vertellen.
    Prachtig die trekrus, zeker iets om zelf ook eens op te letten.
    En grappig dat je het ven met de waterlelies laat zien, die zijn
    er al zolang ik me kan heugen en daar gingen we in mijn jeugd
    altijd speciaal naar toe als ze bloeiden, is voor mij dus jeugdsentiment
    en dat geldt voor veel mensen die daar in de buurt zijn opgegroeid.
    Natuurlijk horen ze er niet maar ik ben er zo aan gewend dat het er gewoon bij hoort in dat ven en van mij mag het blijven.
    Mooi blog heb je weer gemaakt van de natuur in Drenthe.
    Natuurkieker Coby

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Hallo Albertine,

    Leuk om weer ene blog van je te zien en te lezen. Vind het altijd bijzonder hoe blij jij wordt van zulke bloemen en platen. Met de nodige informatie en foto's is het weer een boeiend blog geworden vanuit de (grote) Drentsche AA.


    Gr,

    Remco

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Hoi Albertine,
    Door jouw mooie Drenthe-blogjes krijg ik zin om er eens naar toe te gaan, ik ben er nb nog nooit geweest. Daar moet misschien maar eens verandering in komen.
    Vooral dit soort natuurgebieden spreken mij enorm aan, dus ik heb vol belangstelling je verhaal gelezen en genoten van je foto's.
    Wat is de trekrus een mooi plantje!
    En heerlijk al dat veenpluis en/of wollegras, en wat een hoeveelheid, dit is echt genieten!
    Groetjes en fijne zondag
    Loes

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Hai Albertine,

    Nou, volgens mij krijg je toch wel aardig de tijd om foto's te maken.
    En je hebt er een hele mooie serie aan overgehouden.
    Veel van dat spul zie ik regelmatig voorbij komen op een wandeltochtje, maar ik weet het eigenlijk nooit te benoemen.
    Nu ik verschillende blogjes met al die namen voorbij zie komen, is het alleen maar lastiger geworden.
    Nu haal ik de namen door elkaar;-)

    Groetjes,
    René

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Wat een boeiend verslag van deze wandeling. Het verhaal over de moeraswolfsmelk en de bloemetjes van de trekrus, zo mooi. De zonnedauw en de "pluizen": prachtig.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Albertine,

    Informatief blog laat je ons weer zien. Deze keer van een gebied wat wij ook niet kennen en ook geen idee hadden dat het er zo groot is. Je slotfoto is echt en plaatje met de spiegeling,

    groet,

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Leuk en informatief blog over de Drentse heide. Gezellig om samen op pad te gaan, maar ja samen is ook samen en daar hoort geven en nemen bij. Heel herkenbaar wat je schrijft over jouw deel van het compromis :)
    Want als ze ons onze gang laten gaan, blijft er van samen wandelen niet zo veel meer over toch?
    Mooi de Cladonia's, de Trekrus en de Zonnedauw.
    Groeten, Gonnie

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Hoi Albertine,
    bedankt voor je reactie op mijn blog en hier zie ik zo wie zo twee foto's die mij bekoren, foto 4 en 10. Precies de scherpte op de juiste plek.
    Macro fotografie lijkt zo eenvoudig, zitten op de grond en één vierkante meter in beeld brengen, de praktijk bewijst het tegendeel. Erg lastig om juist het geen uit te lichten wat in jou ogen zo mooi is.
    Verder een goed informatief blog over dit gebied, ik heb er al meer over gelezen maar helaas is het niet om de hoek.

    Groeten,
    Ron

    BeantwoordenVerwijderen