woensdag 23 mei 2012

Pleidooi voor een verguisde struik



Een van de meest karakteristieke struiken/bomen van de duinen is de Meidoorn. In het landschap direct achter de oude duinen vaak verscholen tussen vlier, kardinaalsmuts en Amerikaanse vogelkers, toont ze haar ware schoonheid langs de rand van het duindoornstruweel, waar ze vaak eenzaam op de vlakte of de top van een duin staat. Een inheemse plant die echt bij de duinen hoort, zoals je bijvoorbeeld kunt zien aan de naam Meijendel, het dal van de meidoorns. Weerbarstig, taai, grillig van vorm, een standvastig pionier in het kale duinlandschap, een betrouwbaar kompas voor wie iets te enthousiast van de paden gedwaald is. Want, gegeseld door de onbarmhartige zuidwestenwind, staat ze krom gebogen richting noordoosten.
(Dit exemplaar staat in Nat. Park Zuid-Kennemerland en aangezien dat deels van Natuurmonumenten is, kost een stap naast het pad 85 euro, heb je dus geen kompas nodig. Zonde van dit zo illustratieve exemplaar!  De foto is genomen vlak voordat de boswachter ons bestraffend toesprak. Men gaat niet van het pad af alleen maar omdat dan de hele boom op de foto past...... Nee toch?  Je vraagt je af wat je hebt aan al die prachtige natuur als geen mens ervan mag genieten! Maar dit terzijde, andere discussie. ) Terug naar de meidoorn in de vrije AWD.


De bast van de jonge meidoorn is glad en lichtgrijs, maar naarmate de boom ouder wordt, wordt de bast donkerder van kleur en meer gebarsten, ze ziet er steeds verweerder uit. En dat past prachtig bij het landschap.
 Eigenlijk is de Meidoorn een struik, maar ze kan uitgroeien tot een hoogte van 10 meter en dan noem je het toch al gauw een boom. Omdat de kroon laag bij de grond is, krijgt ze een grillig uiterlijk. In de winter is de boom kaal en zeker waar ze eenzaam in het landschap staat valt ze dan op door de bijna kunstzinnige vormen van de vaak met korstmossen bedekte takken.


En je kunt je nauwelijks voorstellen dat de boom in het voorjaar weer uitloopt met heldergroen blad en daarmee vrolijke voorjaarsaccenten vormt in het nog kale landschap. Om vervolgens in mei een kleed van witte bloempjes aan te trekken, dat gestaag verandert in een kleed van rode bessen.




De meest voorkomende meidoorn is de eenstijlige meidoorn. Beter gezegd, er zijn bijna alleen maar eenstijlige meidoorns. Alleen heel soms vind je een tweestijlige meidoorn. Dus je voelt hem al aankomen.....  de zoektocht naar de tweestijlige meidoorn.

Het verschil tussen de twee zit in het blad. Zijn de blaadjes diep ingesneden en aan de top iets gezaagd dan is het de eenstijlige meidoorn. Zijn de blaadjes eirond en slechts een weinig ingesneden dan is het de tweestijlige. Met je neus boven op de bloem kun je ook de stijlen tellen, maar het is helaas geen absolute zekerheid dat de tweestijlige meidoorn ook inderdaad 2 stijlen heeft. Kan er ook 1 zijn, of het zijn er 3 of meer.



Op de foto hierboven is duidelijk de enkele stijl te zien. Op de wat mindere foto hieronder (vind je eindelijk een tweestijlige meidoorn, heb je geen statief bij je, staat de zon er pal op en is-tie ook nog bijna uitgebloeid)  zie je met wat moeite de twee stijlen en in elk geval het anders gevormde blad.

Over de meidoorn bestaan veel mythes en legendes. Zo zou het omhakken van een bloeiende meidoorn ongeluk brengen. Om de kuisheid te bewaren kun je wat blaadjes in bed leggen. Wat enigszins in tegenspraak lijkt met de meidoorn als symbool van vruchtbaarheid. Bij de Romeinen, Kelten, Grieken en Germanen was de meidoorn een heilige struik. Ze beschermt ook nog tegen boze geesten, bliksem en storm. 
Verder kent de meidoorn vele toepassingen als medicinaal kruid. Zo is een thee getrokken van meidoornbloesem een prima middel tegen hoge bloeddruk. 

De bloeiende meidoorns bepalen nu het gezicht van de AWD. Enorme witte bloemenmassa's, overal waar je kijkt.

En desondanks verrassend afwezig op de blogs ! 
Kijk bij je volgende wandeling in de duinen eens naar het landschap en verwonder je over de pracht van de meidoorn. Ze verdient het!


En dan struinend door het gras fladdert daar ineens de Roodbandbeer! Een soort pestvlindertje, dat net zolang blijft zitten totdat jij hebt scherp gesteld en het dan even een plantje verderop zoekt. Het is ineens weer tijd voor de Meester-Prikkebeentaferelen! Om de vlinder te slim af te zijn zet ik de camera, geheel tegen mijn gewoonte in, in de Auto-stand. En dan blijft ze dus eindelijk even rustig zitten en berekent mijn camera een foutief diafragma. Weet hij veel! En o ja, schiet me later te binnen, altijd zorgen dat de vlinder in een rechte lijn voor de lens zit. Afijn, we hebben nog een hele zomer om te oefenen!




14 opmerkingen :

  1. Geweldig Albertine, wat een mooi pleidooi voor de Meidoorn.
    Ik moet toegeven dat ik te weinig let op bomen en struiken, ik pas de schoen dus hà hà.
    Wat gaaf de Roodbandbeer met die mooie veertjes voelsprieten.
    Ik lees met plezier je teksten, wat heb je toch een leuke schrijfstijl.
    Ik kijk uit naar je volgend blogje.
    Het ga je goed,
    Greet

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Wat heb je dat poetisch opgeschreven. Zo ga je met andere ogen kijken. Ik vind het jammer dat die mooie AWD wat ver weg ligt voor mij. Het beeld dat naar voren komt maakt dat ik heel veel zin krijg om er ook rond te struinen. Wat een prachtig vlindertje. Hij heeft zich toch maar mooi laten fotograferen. Hij kijkt er ook een beetje bij van: nou vooruit dan maar... maar ik ga niet lachen.
    Groetjes, Anita

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Hoi Albertine,
    Zo je hebt het duidelijk overgebracht :)
    Nu maar afwachten hoeveel meidoornstruiken in de blogs verschijnen.
    Heel mooi in beeld gebracht.
    Die vlinder is prachtig zeg met die gevederde antennes.
    Groeten, gonnie

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Hallo Albertine,

    Je hebt helemaal gelijk over dat bizarre restricties in natuurgebieden. In de AWD mag je al vele tientallen jaren van de paden af en toch zijn de duinen daar niet volledig platgetrapt of beschadigd. De natuur is van de burger, die levert het geld om beheer te plegen en moet dan nog eens betalen om te mogen wandelen en dan ook alleen nog maar op vaak oninteressante wandelpaden. De Meiboom staat mooi krom door de wind in de duinen en daar komen veldnamen als Kromboomveld en kromboom vandaan.

    Mooi leerzaam blog!!

    Groet,
    Peter en Janny

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Kijk, leer ik weer wat van jullie! Kromboom, mooie naam

      Verwijderen
  5. Een prachtig blog over de Meidoorn en ik moet zeggen dat ik
    er een groot liefhebber van ben. Dit jaar nog geen blogje over geplaatst, vorig jaar wel.
    Jouw blog is weer een genoegen om te lezen en te bekijken, erg leuk alle informatie die je altijd weer oven een onderwerp bij elkaar weet te krijgen en dan je prettige scrijfstijl.
    Kortom weer een groot compliment voor een fraaie blog, ik heb er weer van genoten en fijn te merken dat je dit allemaal weer kunt, geniet er van!
    Natuurkieker Coby

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Leuke en mooie foto's van de meidoorn. Ik zag dat je ze ook geplaatst had. Ook ik heb meidoorn op mijn blog staan. Ik heb alleen de foto's in Bretagne gemaakt. Daardoor zitten de takken vol met geel mos. Ik vind je roodbandbeer heel bijzonder om te zien. Hij is dan misschien niet helemaal goed gefotografeerd maar ik vind het een hele mooie foto. Groetjes Janny

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Hallo Albertine
    Wat doet me die meidoorn denken aan mijn jeugd, toen er overal nog heel veel stonden. Je beschrijving vind ik heel interessant, bedankt. Je laatste foto is top.
    Groeten Bets

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Ik heb genoten van dit uitgebreide verhaal over de meidoorn en van de mooie foto's. De meidoorn hoort bij deze periode( 13 mei - 9 juni) op de Keltische bomenkalender - bij elke maanmaand een andere boom, ik beschrijf ze steeds summier op mijn blog - maar mijn beschrijving zal binnenkort de jouwe niet kunnen evenaren!

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Hai Albertine,

    He, dit soort blogs heb ik toch wel een tijd gemist.
    Helaas zijn er steeds meer gebieden waar allerlei verboden gelden.
    Tsja, gewoon teveel asociaal volk dat honden los laat rennen, planten uit de grond rukt, bomen vernielen en dwars door het bos fietsen.
    De goeden lijden ook hier onder de kwaden.

    Mooie plantenfoto's met fascinerende uitleg. Als ik al naar dit soort natuur kijk, vliegt er altijd wel weer iets voorbij dat mijn aandacht opeist. Gelukkig hebben we Albertine nog om dat goed te maken;-)

    Groetjes,
    René

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Hoi Albertine,
    Wat een mooie ode aan de meidoorn!
    Toevallig heb ik er vorige week in de AWD nog aan staan ruiken, ik was met mijn schoonzusje, en bij die nostalgische geur van de meidoorn stonden we in gedachten weer in de tuin van haar ouders.
    Vanaf dat moment zagen we ze ineens overal staan, ik had nooit geweten dat er in de AWD zoveel meidoorns groeien.
    Je heeft deze prachtige boom in al haar facetten prachtig in beeld gebracht, met je zo vertrouwende fijne verhaal er bij.
    Fijn dat je er weer bent!
    Groetjes
    Loes

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Hoi Albertine, Wat een prachtig gezicht al die meidoorns maar ze zijn er wel erg streng ;-) De vlinder is heel erg mooi. Vooral die sprieten op zijn koppie komen er mooi uit. Het gaat je vast nog een keer lukken. Weer genoten van je verhaal erbij.gr Andrea

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Wat een leuke blog. Die meidoorns, prachtig, ik was vorige week in de AWD en heb er ook zo van genoten. Gek genoeg bijna geen foto's ervan gemaakt, nu ik dit bij jou zie denk ik....volgend jaar toch maar minder op de vogels en vlinders letten en ook het landschap eens vastleggen, dat vergeet ik nogal eens.
    De laatste foto van het beestje is geweldig.
    groetjes Ghita

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Hallo Albertine
    Je hebt ondanks de kou toch prachtige foto's op je blog gezet. Vooral deie dauwdruppeltjes op de boemen vind ik heel mooi.
    Groeten Bets

    BeantwoordenVerwijderen