maandag 30 januari 2012

Mos

Het schiet niet op met het blog! Ik ben weer volledig in de ban van de mosplantjes. En aangezien het geheugen niet meer is wat het geweest is, is veel van wat ik vorig jaar bestudeerd had helaas weer gewist. Opnieuw op ontdekkingstocht dus!


Een zode, matje of polletje mos bestaat uit een heleboel kleine plantjes. Met worteltjes,  blaadjes en een sporenkapsel (een soort van sporendoosje). En net zoals bij de grote broertjes en zusjes herken je de verschillende soorten aan de sporenkapsels en aan het uiterlijk van de blaadjes. Dat is een heel getuur. Zou je eigenlijk met de microscoop moeten doen. Maar ja, je kan wel alles willen hebben .....

Maar met de macrolens kom je ook al een heel eind.

Hier dus blaadjes die uitlopen in een punt, een tikkie eirond zijn en een nerf hebben die maar tot halverwege het blad loopt. Het plantje heeft vooral ook een dikke, opvallend bleke kop ... en gaat dan ook door het leven onder de naam Gewoon dikkopmos. Het is een van de meest algemene mossen.

Gewoon dikkopmos kapselt heel enthousiast. Op gevelde boomstammen zie je nu hele bruine bossen van kapseltjes verrijzen. De kapselstelen van Gewoon dikkopmos voelen ruw aan (moet je eens testen! zo klein en teer als het allemaal is, kun je de ruwheid toch heel duideijk voelen. Verrassend.) Op de eerste foto zie je zo'n kapsel van dichtbij. Op het sporendoosje zitten zogenaamde peristoomtanden, een soort van beveiligingshekje tegen het voortijdig openspringen van het kapseldekseltje. Als de sporen rijp zijn, buigen deze tanden naar buiten en maken zo de weg vrij voor de sporen om uit te vliegen.


De jonge kapseltjes van Gewoon dikkopmos zijn heldergroen, ze staan wat gebogen op de steel. Naarmate ze ouder worden verkleuren ze naar donkerbruin. Kenmerkend voor het dikkopmos is de gebogen vorm (de 'kromme rug') van het sporenkapsel.



Heel anders weer zijn de kapsels van de haarmutsen. De meeste haarmutsen zijn epifyten: je vindt ze alleen op  bomen. Maar enkele prefereren steen. Zoals deze Gesteelde haarmuts.  Bij de meeste haarmutsen steekt het kapsel niet boven de blaadjes uit, maar bij de gesteelde dus wel (vandaar natuurlijk ook de naam).

Deze gesteelde haarmuts vind je op wat ik heb uitgeroepen tot het  "mooiste muurtje van de AWD". Je moet over een hekje klimmen, dat wel, heel erg oppassen dat je niet in het kanaal glijdt en het muurtje is net te laag voor een statief en de mooiste rijkdom aan mossen groeit diep beneden in dit wat onbestemde bouwwerkje van Waternet.

Naast de gesteelde haarmuts zie je een mosje met grote witte haren aan de uiteinden van de blaadjes. Een leuk, bol mosje met diep gebogen, heldergroene sporenkapsels die later rechtop  gaan staan (als ze 'groot' zijn... ).


Hier links op de foto zie je dat allemaal. Het is Gewoon muisjesmos, omdat het polletje met al die uitstaande witte glasharen net een muisje lijkt. Nou ja.... ?!
Rechts het Muurachterlichtmos, een hebbedingetje, met zijn brede, tussen de blaadjes verstopte, knalrode kapseltjes, helaas met de telelens genomen, zodat een en ander niet zo goed uit de verf komt als met de macrolens. (Ik had de telelens opgeschroefd, omdat ik langs het kanaal (een kanaal) liep en ook eens eendjes wilde schieten, maar zag toen 'het mooiste muurtje' en ben de eendjes vervolgens totaal vergeten.)
Zal nog eens een strategie bedenken hoe in het bouwwerkje van Waternet te klimmen met macrolens en statief!

Weer een heel ander kapsel. Het beschermende, puntige huikje is hier al aan het afvallen.












De bruine kapseltjes op deze foto horen bij het dikkopmos en niet bij het plantje op de voorgrond, dat dus bij de foto erboven hoort. Een beetje langwerpig blad, met een gezaagde rand en nogal rimpelig => Groot rimpelmos.







Nog een heel populair mos in de duinen: het Gesnaveld klauwtjesmos. Als je goed kijkt zie je hoe de blaadjes als kleine klauwtjes gekromd zijn. In het midden een sporenkapseltje met een puntje (snaveltje). Dit mos valt ook op door de wat goudgele glans.


Op deze foto valt vooral de sierlijk 'geklauwde' top op.
Eromheen staat Echt zandhaarmos, dat ook al druk met kapselen is. Daarover een volgende keer meer, want bij de haarmossen is er nog een heel gedoe met mannetjes en vrouwtjes.


 Let tijdens je volgende duinwandeling ook eens op de kapsels van Purpersteeltje (ze zijn er weer!!). Je herkent ze aan de bruine vlakken tussen het mos. Van een afstand lijken het net dorre plekken in het mos. Soms is dat ook zo, maar heel vaak zie je in plaats van bruine, verdorde mosplantjes, de felrode kapselsteeltjes van Gewoon Purpersteeltje.  Bovenstaand kapsel is van Echt zandhaarmos.


21 opmerkingen :

  1. ondanks dat je wat vergeten bent zijn je foto's weer erg mooi en wat een soorten heel apart.
    groetjes Herman.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. I just love these macro pictures, beautiful!!!

    Greetings,
    Louise

    BeantwoordenVerwijderen
  3. De bovenste is erg mooi en fragiel met die mooie ribbelrandjes aan de klokjes. De hele serie geeft weer een mooi en duidelijk beeld van de mosjes wereld die toch o zo klein is. En zoals altijd weer erg leerzaam. :)gr Andrea

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Geweldige foto's! En heerlijk al die informatie erbij. Ik ben momenteel ook mossen aan het fotograferen en zie op jouw site dat het oppassen is. Als het ergens op lijkt, wil dat nog niet zeggen dat het dat is...
    Ik hou je site de komende tijd goed in de gaten!
    Groet, Anita

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Wat een prachtige opnamen van zulke kleine fragmenten van mos. Heel mooi.
    Groeten Bets

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Doe jij maar voorzichtig bij je Mooiste Muurtje ;-)
    Je hebt je geheugen weer aardig opgefrist, wat een kennis toch weer, en wat een verrassende namen hebben al deze mosjes, leuk!
    Ik denk niet dat ik ze ooit bij naam zal kunnen noemen, maar ik geniet er evengoed wel van, en zeker ook van jouw fotografiekunsten.
    Groetjes
    Loes

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Hoi Albertine, een mooie en onderhoudende blog schotel je ons weer voor.
    Misschien heb jij je kennis weer wat moeten opfrissen, maar ik ben weer onder de indruk van de informatie die jij hier geeft over de mossen.
    Niet bepaald een onderdeel van de natuur waar ik veel ovver weet en dus des te leuker dat ik er bij over kan lezen en dan ook nog van die mooie macrofoto's er bij als illustratie.
    Het was me een genoegen om dit te lezen en te belijken en ik kom vast nog wel op herhaling als ik zelf mosjes ben tegen gekomen.
    Natuurkieker Coby

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Hoi Albertine,

    Mooi macrowerk! Subtiel spul die mossen. Vind het trouwens al knap dat je sowieso wat onthouden hebt want het duizelt mij als ik het allemaal lees. Ik houd me maar bij de vogels; da's al complex genoeg.

    Groeten,
    Robert

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Wat een prachtige mosjes serie is het weer. En dat je al die namen weet. Wat een verschillen zijn er te zien tussen de mosjes, zelfs de kapseltjes die op afstand allemaal op elkaar lijken zijn toch heel verschillend.
    groetjes Ghita

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Hallo Albertine,
    Ik ga er zeker beter op letten, de volgende keer: ik heb heel wat geleerd van je blog. Met die prachtige foto's erbij: heel aantrekkelijk!
    Groeten, Marion

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Wat een mooie opnames van dit piepkleine plantje
    Grt Jeanne

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Hai Albertine,

    Zijn de paddo's je naar het hoofd gestegen ;-) ?

    Grappig toch, dat je die mosjes zo kunt benoemen en beschrijven en dat het bij paddestoelen zo lastig is.
    Als leek zou je dat toch niet verwachten.
    Iedere keer weer erg knap om te zien hoe je met je foto's orde kunt scheppen in deze miniwereld.
    Prachtig blog!

    Groetjes,
    René

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Hoi Albertine,
    Het geheugen laat mij ook vaak in de steek:-) Maar ik geniet wel altijd wel van je blog, van al die kleine plantjes. Maar als ik in het bos loop probeer ik ook wel eens te kijken of ik wat zie, maar heb dan geen idee meer hoe de naam was.

    Gr Cees

    BeantwoordenVerwijderen
  14. wat een kennis heb je er toch van en je brengt het ons zo dat je blijft lezen en kijken, er komt vast en zeker ooit eens een boek van je uit..;-) zo mooi doe je dit, ik geniet er elke keer van. Dat er zoveel mosjes zijn met verschillende vormen, je laat de bloggers wel zien wat er op de bodem te vinden is...

    Groetjes Von

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Hoi Albertine
    Ik blijf het prachtig vinden hoe je elke keer die kleine plantjes zo mooi in beeld weet te brengen.

    Groet Arjen

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Nog steeds veel bewondering voor je manier van fotograferen van de mosjes, en de juiste namen erbij vinden. Het is weer een mooi en interessant blog geworden in je nieuwe blog lay out.

    Gr,

    Remco

    BeantwoordenVerwijderen
  17. Hallo Albertine,
    Wij merken er niets van dat je kennis is weggezakt. Weer interessante info en mooie foto's. Prachtig blog van de wereld van de mosjes. Vooral de eerste foto vind ik erg mooi.
    Groeten, Gonnie

    BeantwoordenVerwijderen
  18. Super deze mossenfoto's, zelf ook al even bezig maar het blijft lastig. Vooral die foto van een kapsel met peristoomtandjes is fraai.

    BeantwoordenVerwijderen
  19. Hoi Albertine
    Ik heb het de laatste tijd te druk gehad..En nu eindelijk een avondje om te kijken..En wat loop ik hier achter...
    Geweldig weer al die info..Al kon ik de helft er maar van onthouden.
    Nu ben ik niet zo'n macro man..ik ga meer voor het wild.
    Maar wat blijft het geweldig om deze mosjes/macro wereld zo in beeld te zien...Het blijft een geweldige meerwaarde..waar iedereen wat aan heeft.
    Met echt ..Super mooie foto's...van deze mini wereld.
    Waar we...nou we!..Ik in ieder geval vroeger zo voorbij liep.
    Groetjes Henk

    BeantwoordenVerwijderen
  20. mooie macroos om naar te kijken ziet er weer leuk uit
    gr,bart

    BeantwoordenVerwijderen
  21. Vanmorgen deze blog ontdekt en meteen op mijn bloglijst gezet. Eindelijk een hele duidelijke uiteenzetting met schitterende foto's over mossen, waardoor ik het snap. Als de sneeuw weg is ga ik uitgebreid in mijn mossenbakjes turen om ze eindelijk thuis te brengen. Je site ga ik ook uitgebreid bekijken!

    BeantwoordenVerwijderen