woensdag 23 februari 2011

Sporenkapsels


Na het avontuur met de waterspreeuw duurt het niet heel erg lang, voordat ik toch de macrolens weer op de camera schroef. Het bloed kruipt waar het niet gaan kan! 

En waar een ander elke keer weer valt voor de vos of het damhert, zo val ik voor Purpersteeltje.  Soms letterlijk....... :(


De felrode sporenkapsels van Purpersteeltje zijn talrijker dan de damherten op dit moment, adembenemend mooi zijn ze, ze rennen niet weg en je hoeft niet met dode konijnen te gaan lopen slepen.  

Waarom fotografeert niemand Purpersteeltje ? 


Pas thuis zie ik dat ik de bruine kapsels op de bisschopsmuts gemist heb. Een close-upje was toch op zijn plaats geweest. 


Maar zoals gezegd, ze lopen niet weg....


En dan is er de oever van het kanaaltje. Zo'n zwartbuikwaterspreeuw-kanaaltje. 't Is inmiddels maandag 21 februari geworden. 
't Is kennelijk gedaan met de liefde, want de waterspreeuw vliegt weg als hij mij in de verte ziet aankomen. Zoals ook de reeën wegschieten bij de eerste klik van de camera. Zo hoort natuurfotografie te zijn. Een gefrustreerde fotograaf en dieren die je vanuit de verte uitlachen.

Ik moet er wel om lachen eigenlijk. Het geeft een blij en vrij gevoel. Een gevoel van gelijkwaardigheid.
 En ik heb de waterkant voor mij alleen.

Mooi, toch ?


Gewoon muisjesmos. Kleine kussentjes die grijs gekleurd zijn door de dicht opeenstaande  glasharen. 

De jonge sporenkapsels zijn gebogen. De oudere sporenkapsels staan rechtop. Je vindt dit mos op muren, daken en basenrijk natuursteen.


Ik hou het op Groot Duinsterretje.
Bij droogte (er waait een Siberische wind over de oever van het onbeschutte kanaaltje)     winden de blaadjes zich om de stengel, ze maken zich als het ware zo klein mogelijk om zichzelf te beschermen tegen uitdroging. Ook de donkere kleur bij droogte is kenmerkend.



De sporenkapsels van Gewoon muursterretje. Hier zie je goed het verschil in grootte. Groot Duinsterretje kan tot 4 cm hoog worden, muursterretje tot 1 cm. Bij Groot Duinsterretje zie je op deze foto ook mooi de grote glasharen.



Op de grond zie je dat ook Gewoon muursterretje glasharen heeft.

En dan nog een beetje artistiek doen, met waasjes en zo....


Sporenkapsels Gesnaveld klauwtjesmos. 


vrijdag 11 februari 2011

Zwarbuikwaterspreeuw in concert


Het moest er natuurlijk een keer van komen: de zwartbuikwaterspreeuw. Niet dat ik denk nog iets te kunnen toevoegen aan de lawine van foto's die de afgelopen maanden het internet overspoelde, maar ja, geen AWD-database zonder waterspreeuw.
Ik wandel in gezelschap van een 'klassieke' wandelaarster. Zo eentje zonder prikstokken, zonder camera, zonder fluorescerend trainingspak en zonder weet van zeldzame dieren. Zo eentje die wandelt zoals wandelen ooit bedoeld was, om zich heen kijkt, geniet en de beelden in haar hoofd opslaat. 

En dat laatste is natuurlijk het allerbeste middel tegen massatoerisme..........

Ze schrikt zich dan ook een hoedje als ze in de verte aan de rand van het kanaal "iemand in het gras ziet liggen". Ze reikt al naar haar mobieltje voor het alarmnummer, als ik nonchalant roep dat het wel de waterspreeuw zal zijn. En de figuur in het gras een fotograaf.....  twee fotografen... 



Optie A - doorlopen met het risico dat het vogeltje er vandoor gaat en de fotografen op de oever met hun zorgvuldig in stelling gebrachte fotoapparatuur achter het net vissen. Zal ons niet in dank worden afgenomen. 

Optie B - teruglopen, kanaaltje oversteken en naast de heren in het gras gaan liggen. Wij hebben echter niet echt de leeftijd meer om naast vreemde heren in het gras te gaan liggen ...

Optie C - met een grote boog om het vogeltje heen lopen en later terugkeren, aan de goede kant van het kanaal en dan maar hopen dat het vogeltje niet gevlogen is.



We kiezen optie C.
Even later vervolgen we onze tocht langs het kanaaltje.
Al gauw zien we een tweede waterspreeuw.  Zonder fotografen!
Ik nader, het vogeltje vliegt een stukje verder op. Ik er achter aan. Hij vliegt nog wat, ik loop nog wat (de wandelaarster wandelt), maar uiteindelijk lijkt de perfecte plek gevonden.

Ik nader, eerst nog voorzichtig, dan steeds minder voorzichtig. Maakt niet meer uit.

Even kijkt het vogeltje mijn kant op, ik zit inmiddels pal aan de overkant, en dan begint het druk en onverstoorbaar bezig te zijn met  foerageren,  badderen, poetsen en opdoffen. Een heel gedoe!


Klikkerdeklik, maakt niet uit!
Elke ander vogel was al tien keer weggevlogen. 




En dan...

terwijl ik geboeid toekijk zittend op de betonnen rand, neemt de zwartbuikwaterspreeuw, verzadigd en opgedoft, plechtig plaats op het uiterste randje van de met mos begroeide waterkant, als ware het een podium, hij kijkt mij even aan (en misschien neigt hij zelfs even zijn kopje) en zet dan een prachtig lied in, een heel concert. Speciaal voor mij (verbeeld ik me).



Ik ben inmiddels een grote fan van de zwartbuikwaterspreeuw!

vrijdag 4 februari 2011

'Van Steen Hertstonghe'


"Steen hertstonghe heeft langhe smalle bladeren ontrent een spanne lanck/ die op die eene sijde effen ende glat sijn ende op dander verkeerde onderste sijde ter aerden waert met hayrachtighe streepkens ghelijck oft cleyne wormkens waren beset. Die wortel es swert hayrachtich tsamen in een ghedronghen. Dit cruyt en heeft oock gheen stelen noch bloemen noch saet.

Plaetse

Steen hertstonghe wast gheerne in lomberachtighe plaetsen/ in vochtighe ende steenachtighe dalen/ aen sommighe fonteynen/ bornputten ende oude vochtighe mueren.

Tijt

In Aprill crijght die Steenhertstonghe oock nieuwe bladeren.

Naem

Dit cruyt wordt in Griecx ende in Latijn gheheeten Phyllitis. In die Apoteke Scolopendria ende Lingua cervina. In Hoochduytsch Hirszung. Hier te lande Hertstonghe ende tot ondersceet van die andere Hertstonge daer af in dat ierste Cruijdeboeck deel ghescreven es Steen hertstonghe. In Franchois Langue de cerf. Ende dit cruyt en es gheen Hemionitis/ als sommighe meynen alzoo dat in onse Latijnschen aenteekeninghen breeder verclaert es.

Natuere

Steen hertstonghe es seer drooghende ende tsamen treckende van natueren.

Cracht ende werckinghe

Die bladeren van Steenhertstonge ghesoden ende ghedroncken sijn goet tseghen die beten van den serpenten/ stoppen den loop des buycx ende ghenesen dat root melizoenizoen."

Overgenomen uit Cruijdeboeck

Het moge duidelijk zijn! Ik heb bunker 100 gevonden en wat een verrassing!
Meestal is het met zeldzame dingen zo, dat als je ze dan eindelijk gevonden hebt, je denkt 'is dat nou alles?' Niet echter in geval van Asplenium scolopendrium


Deze kleine opening verbergt een grote, indrukwekkende, prachtig donkergroen glanzende tongvaren. 



De beschrijvingen van deze tongvaren op internet zijn nogal warrig. Waar de een haar zeldzaam noemt, kenmerkt de ander haar als 'algemeen in de duinen'. Ook over haar favoriete groeiplekken heerst onduidelijkheid.

Dan maar het Cruijdeboeck virtueel opengeslagen. Hoe dacht men in 1554 over de tongvaren, die toen nog Hertstonghe heette?

Het Cruijdeboeck werd in 1554 samengesteld door Rembert Dodoens en is een inventarisatie van planten in Nederland en België en de toepassingen ervan. Het boek was vooral bedoeld voor geneeskundestudenten. Alle afbeeldingen in het boek zijn met de hand ingekleurd door Hans Liefrinck (ca. 1520-1573).
Zie bijv. deze prachtige openingspagina's


Je kunt het boek vinden in het Rijksmuseum. Dus zo'n boek kun je nooit meer lezen....


Maar dat is dan een van de mooie dingen van internet: de groep vrijwilligers achter Plantaardigheden.nl heeft het boek ingescand en zo toegankelijk gemaakt. Alles over de ideologie achter deze website kun je hier  lezen.


Het is een rommelig ogende website, met eigenlijk een teveel aan informatie, waardoor je snel geneigd bent weg te klikken. Echt een website van wetenschappers!  Het kost even voordat je er de weg weet, maar dan gaat er ook een (planten)wereld voor je open! 




Ik ben benieuwd hoe de plant er in het voorjaar uitziet, als ze nieuwe bladeren gaat vormen.
Ik ga regelmatig even bij haar kijken!

Trouwens, dan krijg je toch zo van die gedachtegangen, als je het paragraafje over het medicinaal gebruik leest: van de plant werd een drankje gebrouwen voor het 'stoppen den loop des buycx' 

Zou de plant er misschien bewust zijn neergezet?