maandag 31 januari 2011

Nog meer mos...

Het is vrijdagmorgen als we, met de aanwijzingen van 'Bossie Henk' op zak, vol goede moed op weg gaan naar bunker 100. De zeldzame tongvaren ontbreekt immers nog in mijn collectie duinplanten. 


Het zonlicht hult de bomen in een bijna mysterieuze gloed. Wat een mooie, vredige morgen! 


Winterse kou en zon, een moerasje bedekt met een dun laagje ijs. 



Een beetje verscholen ligt dit watertje, goud gekleurd door de zon, wit van de rijp, geknakte lisdoddes (?) steken in rommelige patroontjes uit het ijs. 



Het meest fotogeniek van alle planten in het winterse landschap is natuurlijk het riet. Glinsterend in het zonlicht en bijzonder lastig, met al dat gewuif en licht, voor de ambitieuze fotograaf. 

We vinden zonder veel moeite bunker 101. Dan kan bunker 100 nooit ver meer zijn, redeneren we optimistisch, maar ja, richting strand, richting Pannenland, richting De Zilk ??

Missie mislukt, geen tongvaren :(

-- 
Het is zaterdagmorgen en mijn man roept dat het toch een koud kunstje moet zijn om bunker 100 te vinden, als je bunker 101 weet te vinden. De site van de bunkergroep biedt geen uitkomst, veel nummers, volgens een bizar systeem uit- en ingedeeld, maar geen nummer 100.

En terwijl mijn man rondjogt op jacht naar bunker 100, ben ik allang weer afgeleid door een dode berkenstam met een beeldschoon landschap van berijpte mosjes.
  

Het op naam brengen van mossen blijft een heikel klusje: elke keer als je denkt de juiste naam gevonden te hebben, zie je ineens weer ergens een foto waarvan je denkt 'oh! die zou het ook kunnen zijn!' In het boek Fotogids Mossen van Karel van Dort e.a. worden alle in Nederland voorkomende soorten beschreven, en er staan duidelijke foto's bij. Het zijn er meer dan 600! Het verschil is vaak te vinden in de blaadjes. Dat zijn dan dus blaadjes van enkele mm groot. Onder de loep zijn ze al dan niet getand, hebben ze een korte, lange of uitstekende nerf, de bladrand kan iets opgerold, recht, naar buiten gerold of doorschijnend zijn, de toppen gebogen, recht, gekruld .... en ga zo maar door...  Als de mossen sporenkapsels dragen kun je daar vaak veel uit af leiden: rechtop, gebogen, gekronkeld, groen, bruin, rood. Met een kapje zus of een kapje zo. En dan maakt het voor de verschijningsvorm ook nog uit of het vochtig of droog weer is. 

Nou vooruit, ik gok.... ik ga er daarbij vanuit dat het heel algemene soorten zijn:  het geelgroene mos zou dan Gesnaveld klauwtjesmos kunnen zijn: de blaadjes staan daarbij als gekromde klauwtjes naar beneden. Ook de sporenkapsels van dit mos zijn gekromd. 
De groene polletjes zijn denk ik Gewoon sikkelsterretje. Deze determinatie ontleen ik dan vooral aan het feit dat Gewoon sikkelsterretje graag op berken groeit.  



Bij dit tafereel denk ik eerst aan een gewoon plantje (met worteltjes). Dan bedenk ik dat het wel eens een bebladerde-levermossoort zou kunnen zijn. Bebladerde levermossen vind je tenslotte o.a. op hout. Via de Fotogids kom ik uit op Rond Boogsterrenmos, behalve dan dat deze soort zelden op dood hout groeit...  


De gebarsten schors van de berk biedt een voedzame bodem voor het mos.


Na deze fotoshoot snel ik naar de afgesproken plek, want ik was tenslotte op zoek naar de tongvaren in bunker 100. 
Er is nog geen bunker gevonden. 


En daarom nemen we weer bunker 101 als uitgangspunt. We beklimmen het duin. Deze bunker is grotendeels ondergestoven.  En zittend op het stenen dak, zonder de snijdende wind van gisteren, gekoesterd door een warm zonnetje en met een geweldig uitzicht over een zonnige AWD wanen wij ons even op de mooiste plek op aarde. 


Boven op bunker 101 heeft zich een tapijtje haarmos genesteld.  Thuis op mijn beeldscherm zie ik pas de rode beginnende sporenkapsels. Als het goed is, zou dit een heel mooi rood tapijt moeten worden. Nog een reden om bunker 101 niet te vergeten!.


Richting strand torent een ander duintje boven het landschap uit.
 Een kandidaat!
Via een kruip-door-sluip-door-paadje door het riet steken we het volgende kanaal over en beklimmen het gespotte duin. 
Een mooi duin, afgekalfd alsof er een complete bunker is uitgegraven, met een boompje dat zich vastklampt aan de rand, zo'n duin waar je als kind je naar beneden liet rollen.
 Mooi, maar geen schuttersputje.....  


Kansloos, beslist mijn man, (hij heeft wel weer genoeg gewandeld voor vandaag). 

Op de terugweg kan ik het natuurlijk niet laten om toch even door de knieën te gaan. Ik begin inmiddels te twijfelen of dit Purpersteeltje wel is, er zouden groene sporenkapsels aan moeten komen.... :(
Nou ja, wat de naam ook mag zijn, het blijven betoverend mooie steeltjes!



Thuis google ik nog eens wat, en zie dan dat Bossie Henk op een ouder blog de GPS coördinaten geeft! 
En na virtueel in de Saoedisch-Arabische woestijn te zijn beland, en vervolgens midden in de Noordzee, zie ik dat het putje vlak voorbij de bocht van het kanaal ligt.
 "Waarschijnlijk dus het duintje dat je hier op de foto gezet hebt", zegt mijn man.


Dus... morgen..... ?

woensdag 19 januari 2011

Parnassia met fantasie



Zondag was het dan eindelijk eens niet grijs en regenachtig. Ik plan een lange wandeling, een stuk verder het duin van Parnassia in, maar zoals gewoonlijk blijf ik steken. Ik heb een wandelpartner bij me - zonder camera - die niettemin zo ongeveer bij elk grassprietje stil staat   en in zijn hoofd een foto maakt als creatief uitgangspunt voor een fotosjop-work-of-art. Vandaag krijg ik dus opdrachten: fotografeer dat en dat even want daarmee kan ik thuis dat en dat beeld creëren. 


Grillige takken in het water zijn natuurlijk altijd een mooi uitgangspunt voor het creëren van een fantasy-wereld. 



We hebben bijna nog geen voet in het duin gezet of mijn medewandelaar merkt de mogelijkheden op van het bijna fluorescerende groen van het mos dat zich in enorme tapijten uitstrekt over de duinen. 
 Zo'n opmerking is natuurlijk de goden verzoeken...
Mos...... !?? 
Dat is Groot Duinsterretje en ik geef een college Mossen. We fantaseren over de mogelijkheden van minilandschappen en fotobewerking.. een soort van tilt-shift fotografie maar dan zonder tilt-shiftlens. Of macro met je groothoeklens. 



Een schelp in het mos....  een verstoring van de orde der dingen... schelpen horen aan het strand, groot duinsterretje in het duin... het zou een mooi thema zijn voor een kunstwerk. 



Deze ongebruikelijke foto is natuurlijk een bron van inspiratie. 
De schaduwzijde van een duin dat enkele weken terug nog bedekt was met het groen van duinkruiskruid. Alles is nu ondergestoven, je ziet het groen nog net door het zand heen. 
De wind is er snijdend koud en ik vraag of we niet in de zon kunnen gaan staan.
 Huppelende sporen leiden naar konijnenholen. 
En op de achtergrond schijnt vrolijk de zon.  
Alleraardigst voor het beeld-verhaal zou een vossenspoor zijn, bedenken we, misschien is er wel een vossenspoor, zulke kenners van sporen zijn we nu ook weer niet. 



En zie dat ene oranje streepje van een korstmos op een duindoorntakje temidden van al die grauwheid! 








Waarom loopt er een pad naast het bordje Niet Betreden ?




En terwijl de fotobewerker zich buigt over het probleem of de omgehakte dennenbomen nu eerst als kerstboom dienst gedaan hebben en daarna teruggelegd zijn, of dat ze toevallig op kerstbomen lijken (?) fotografeer ik gewoon wat ik altijd fotografeer: een plantje. In dit geval een  jong dennenboompje.




En dan is er Bekermos. Het plukje bekermos - kopjesbekermos schat ik in - ligt losgewoeld op de grond, door vogels of konijnen. Als het plukje dan toch los ligt, dan zetten wij het net zo gemakkelijk op een klein stammetje, als een kasteel op een rots.




Fijn laddermos, denk ik.....  even niet gefotografeerd voor de fantasywereld, maar voor mijn eigen database. 



Gewoon dikkopmos, denk ik....



't Is een aparte ervaring om de wereld te zien door de ogen van iemand die een foto als het beginpunt van een creatief proces ziet en niet als het eindpunt. Geen herinnering aan hoe het was, maar het begin van iets wat zou kunnen zijn.  


dinsdag 11 januari 2011

Purpersteeltje

Purpersteeltje slingert door het mini-landschap

Als je er naar op zoek bent kun je ze niet missen, de fel gekleurde roodbruine zoden tussen het groen van groot duinsterretje, takjes en grasjes. 

En ik kan je aanraden om er naar op zoek te gaan en om, als je hem tegenkomt, even de moeite te nemen om door de knieën te gaan. Hem even van dichtbij te bekijken.

 't Is Purpersteeltje, een zachtgroen topkapselmos, en Purpersteeltje draagt nu prachtige, roodbruine, borstelige vruchtstelen waaraan als het goed is straks groene sporenkapsels komen. 

Purpersteeltje is erg fotogeniek, vooral voor de macro en met mooi licht. Jammer dat het regent de komende dagen!

Info
Purpersteeltje is een pioniersmos. Na brand is purpersteeltje een van de eerste soorten die op die plek groeien. In de kalkrijke duinen groeit het purpersteeltje samen met het oranjesteeltje en het groot duinsterretje. Purpersteeltjes groeien in groepjes van enkele planten tot uitgestrekte zoden. (bron Ecomare )



Purpersteeltje (Ceratodon purpureus)

Purpersteeltje in de regen

zondag 9 januari 2011

Storm aan het strand

Storm !... als een magneet word ik naar het strand getrokken.

Zandstorm aan het Bloemendaalse strand

Het is eb en het strand is breed. Het zand is nat en donker. Erboven raast het stuifzand, gedreven door de harde wind, richting duin. Als kleine donkere bobbeltjes steken de schelpen boven het natte zand uit. Er komt zelfs even een klein streepje zon tevoorschijn. Een geweldig desolaat fotogeniek landschap waarin je allerlei leuke dingen met sluitertijden kunt doen, dat wel, maar er is een probleem...............

Als je tegen de wind in loopt striemen de zandkorrels in je gezicht, binnen enkele minuten knarsen ze tussen je tanden, nestelen ze zich in je haren, ogen, oren, neus.

De camera zit dan nog veilig voor de zandkorrels opgeborgen in de cameratas.

Dilemma.....

De ware fotograaf doet natuurlijk alles voor die ENE foto.....  maar ja, de ware fotograaf heeft misschien een iets ander fotobudget dan ik....

Mijn gezond verstand zegt me dat de striemende zandkorrels desastreus zullen zijn voor de camera..........

In gedachten zie ik mezelf staan: eenzaam maar fier in de zandstorm met mijn statief wiebelend in de wind, terwijl het zand ook langzaam duintjes vormt tegen mij, mijn statief, mijn camera.

In gedachten zie ik ook die topfoto met het striemende, voortrazende zand, de perfecte sluitertijd en de perfecte belichting als net weer even dat zonnestraaltje op het zand valt ........

Een plastic zak om de camera heen frummelen temidden van de zandstorm is uiteraard ook niet direct een optie. 

Tegen beter weten in roep ik toch 'één foto dan!' terwijl mijn partner fronst 'zou je dat nou wel doen?',  om vervolgens in joggingpas richting warme chocolademelk te gaan, want hij weet inmiddels wel hoe dat zit met dat 'één foto dan'. 

Ik houd de camera zo veel mogelijk beschut tegen mijn lichaam. Is natuurlijk niet echt lekker fotograferen zo. De zandkorreltjes zetten zich niets ontziend af op de body, op de lens.............

Komt nog bij dat de camera moeilijk stil te houden is in de harde wind.


Met de wind in de rug kijk ik gefascineerd uit over het brede strand waar het zand in schijnbaar lange stroken wordt voortgejaagd richting duin: het ontstaan van de duinen in een notendop. Achter elke schelp, elk stukje hout, elke verhoging of obstakel vormt zich een klein bergje zand. 

Aan de duinrand komt het zand tot rust, tegengehouden door kleine duintjes, helmgras en de restanten van de catamarantent. 


Daar ook buigt het biestarwegras zich in de wind en hoopt het zand zich op.  Het begin van een nieuw duintje, tenminste als niet weer bij vloed de zee opnieuw een kans krijgt om het zand weg te spoelen.
Prachtige vormen ontstaan door de wisselwerking van het voortrazende zand en de obstakels op zijn weg.

Biestarwegras is de eerste bewoner van het strand
Info:
Het biestarwegras is de eerste bewoner van het strand. De plant kan daar overleven omdat ze bestand is tegen zout en bodemvocht met 2% zout nodig heeft. Ze houdt het opgestoven zand vast en zo vormen zich kleine ophopingen rondom de plant. Deze scheppen op hun beurt een voorwaarde voor het ontstaan van kleine zoetwaterreservoirs die het regenwater opvangen. Het zoete water biedt kiemkracht aan het zaad van het helmgras. Als de duintjes ongeveer een meter hoog zijn verdwijnt het biestarwegras dan ook om plaats te maken voor helmgras.


Biestarwegras


Ik moet dit niet doen........... !

Met een spijtige blik op de zandkorrels op de lens berg ik de camera dan toch maar weer op. Het is een geweldige middag, maar niet voor de fotografie  .... helaas !

zaterdag 1 januari 2011

Als een koe op de eerste lentedag wanneer de deuren van de stal geopend worden en zij vanuit de behaaglijke, warme stal naar buiten dartelt, zo ongeveer voel ik mij op deze eerste dag van het nieuwe jaar.  

Na een maand van gladheid, boodschappenlijstjes, nog meer gladheid en nog meer boodschappenlijstjes kunnen de kerstballen de doos weer in en kan de camera afgestoft. 

De ochtend is intens grijs, een troosteloze regen valt neer, maar het kan me mijn ' lente-koeiengevoel' niet ontnemen. En terwijl half Nederland nog voor Pampus ligt, wandel ik in m'n uppie door de AWD.

De frisse lucht, het groen, de weidsheid, de stilte, de vrijheid.

En alsof de natuur mijn gevoel deelt, breekt al snel voorzichtig een zonnetje door. 


De sneeuw is grotendeels verdwenen, de grassen liggen bruin verdord, zwart verrot in een bijna deinende golfbeweging tegen de grond. 


Takken bedekt met groene korstmossen kronkelen als grijpende, graaiende monsterachtige tentakels in het rond.


Bedruppeld en aangevreten, met hier en daar een dood blad zijn er de overlevers, zoals het rozet van de koningskaars. 


De bruine resten van de adelaarsvarens schitteren in het iele zonnetje. 


Definitief geknakt door de sneeuw


Maar elders in perfecte harmonie met het geelgroene, neergeslagen golvende gras .


Heldergroen als voorheen kleuren de mossen de grond. 


En waar ze te lijden hebben gehad van de vorst vallen ze op door de prachtige bijna feloranje kleur. 


Merkwaardige kleurcombinaties komen er soms vanonder de sneeuw vandaan, zoals van deze korstmossen.


En deze boomstam lijkt net een modern schilderij.



Achter de donkere bomen werpt de zon haar licht op de varens.


Veel wandel- en fotoplezier in 2011!