woensdag 16 november 2011

De wereld van de paddestoel (3)


Vorige week kon ik nog net een staartje kleurig herfstbos meepakken (Groenendaalse Bos). Paddestoelen zoeken in het bos is toch iets heel anders dan paddestoelen zoeken in het duin.


Het bos: dat betekent woelen tussen dikke lagen bladeren. En waar op het eerste gezicht niets lijkt te staan, blijkt ineens een schat aan paddestoelen verborgen te zijn.


 Het zijn Melkzwammen, een vrij gemakkelijk te herkennen geslacht. Melkzwammen zijn familie van de Russula, samen vormen zij dan ook de Russula-familie.


Evenals het geslacht Russula hebben de melkzwammen mooie, strakke lamellen. Deze lamellen zitten vaak iets aflopend vast aan de steel. Het opvallendste kenmerk van de Melkzwammen is echter het melksap dat vrijkomt als je de lamellen samenknijpt. Bij sommige soorten is het wit, bij andere soorten gekleurd of verkleurend. 


De meeste melkzwammen groeien bij naaldbomen of eiken. Aangezien mijn melkzwammen langs de Beukenlaan staan, is de kans groot dat het de Bitterzoete Melkzwam is, want die groeit uitsluitend bij beuken. Maar de experts durven er de hand niet voor in het vuur te steken! 

jong melkzwammetje

Heel anders is het in het duin. Mest, een ruime variatie aan mest - koeienvlaaien, konijnen- en hertenkeutels, vossendrollen.  Op die mest groeien o.a. de Vlekplaten. 


Het geslacht Vlekplaten behoort tot de familie van de Inktzwammen, evenals de Franjehoedjes. Je ziet het aan de donkere, inktachtige sporen op de plaatjes. Het verschil is dat inktzwammen vervloeien, vlekplaten en franjehoedjes niet. 


Met de neus in de mest zie je de zwarte inktvegen op het hoedje en op de velumresten aan de steel. Een meer gedetailleerde naam te vinden dan 'een of andere Vlekplaat' is helaas alleen voorbehouden aan mensen met een microscoop. 
Een voordeel van de Vlekplaat voor de fotograaf is dat deze paddestoelen meestal nog onaangeroerd zijn: niet afgebroken, niet geproefd, niet door midden gesneden. Kennelijk is de gemiddelde paddestoelenzoeker toch vrij selectief in de keuze van paddestoel. 


 Het bos: dat is composities met bladeren in warme herfstkleuren. Bovenstaand een Mycena, helaas ook een soort die, enkele uitzonderingen daar gelaten, alleen met de microscoop verder op naam te brengen is.


Het duin: dat is vooral weerbarstige gras- of helmsprietjes.  Hier een Mycena tussen het haarmos. Twee totaal verschillende werelden!


Op het eerste gezicht gemakkelijk te verwarren met een mycena: de Franjehoed ('een of andere')


Mycena's en Franjehoeden zijn beide paddestoelen met vaak ranke stelen en klokvormige hoedjes. Bij sommige Franjehoeden lijken de hoedjes vaak te kolossaal voor de iele stelen.
Maar zoals gezegd, de Franjehoeden behoren tot de Inktzwammen, de Mycena's tot de familie Tricholomataceae, een hele uitgebreide familie waartoe o.a de ridderzwammen behoren.

Als je naar de lamellen kijkt, dan zie je direct het verschil: mycena's hebben witte lamellen die ook wit blijven omdat het sporenpoeder wit is. Franjehoeden hebben gekleurde lamellen die vrij snel donker worden door het bruin(zwarte) sporenpoeder.

Heeft het donkere sporenpoeder vlekken veroorzaakt op de lamellen dan kun je gaan voor 'een of andere' Vlekplaat. De paddestoel dient dan natuurlijk wel, zoals boven geïllustreerd, op mest te staan.


Een Mycena die je zonder microscoop kunt herkennen is de Bloedsteelmycena. Evenals bij de melkzwammen komt bij de bloedsteelmycena bij kneuzing sap vrij. Dit sap is donkerrood.
 Dat nodigt tot een experiment! En warempel..... 




Als je het eenmaal weet, herken je ook de rode vlekken op de hoedjes en de steel.

Om misverstanden te voorkomen, we hebben natuurlijk ook wel bos in het duin.....


En o ja, in het vorige blog vroeg iemand zich af of ik van mijn geloof gevallen was wat betreft het vernielen van de natuur. Wel nu, als je in zulke populaire natuurgebieden komt als ik, dan is er altijd wel iemand je voorgegaan, dan liggen de paddestoelen soms zelfs al 'uitgestald', en is er dus bijna altijd wel een afgebroken exemplaar te vinden.   

En nog even dit: zag ik gisteren tussen het mos ineens allemaal mooie, blauwe Vleugeltjesbloemen! Het doet me nu al verlangen naar het voorjaar .... !





14 opmerkingen :

  1. Hoi Albertine, Wat heelijk om even niet te fotograferen en gewoon lekker achter mijn scherm te genieten van al het moois wat hier voorbij komt. De 10de foto heeft echt een super mooie achtergrond met die warme vrolijke kleuren en de laaste is ook prachtig. Ik vind ze allemaal mooi maar je weet waarom ik die mooi vind ik hou van die kleine scherpte diepte. :) Wat erg eigenlijk dat die paddenstoelen zo geplukt worden om ontleed te worden door fanaten. Zonde. Maar je kan er mooi gebruik van maken. Bedankt weer voor je interessante info erbij altijd fijn om te lezen. Super. Een fijn weekend. Gr Andrea

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Je bent nu toch helemaal into de paddestoelen en ik moet zeggen, ook daar weet je veel van af.
    Mooie foto's, vooral de detailopnames, en waarempel...een bloemetje tussen alle paddo's. Wel een heel mooie.
    groetjes Ghita

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Hoi Albertine,
    Wat een prachtige serie foto's heb je weer van de paddenstoelen gemaakt, ik heb het idee dat ze hier aardig weg zijn. Maar ik geen beste zoeker er naar.En op de laatste foto wat een prachtig bloempje is dat, ben nu al weer benieuwd naar welke bloempjes je ons weer in het voorjaar laat zien.

    Gr Cees

    BeantwoordenVerwijderen
  4. geweldige herfst foto's erg mooi.
    groetjes Herman,

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Hallo Albertina
    Weer een mooie herfst serie, je hebt er nog heel wat vastgelegd. De laatste foto van dat bloempje is zeker het begin van de lente.
    Groeten Bets

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Hoi Albertine,
    na je eerste schreden op het paddestoelenpad verwachtte ik eigenlijk dat je niet door zou zetten, maar zie hier, een prachtig deel 3!
    En je begint al een aardige expert te worden, super, hoe je hier mee bezig bent, het wordt een mooi en handig naslagwerkje, dankjewel!
    Op naar deel 4... ik zie er naar uit.
    Ik krijg trouwens meteen in om weer eens het bos in te gaan...
    Groetjes en fijn weekend
    Loes

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Tjonge albertine wat weer een boeiende reis met jou door de paddenstoelenwereld.
    Diepe buiging voor alle informatie die je over deze soorten bijeen hebt weten te brengen.
    En wederom prachtige foto's heb je hebt gemaakt,die dan ook nog eens je begeleidende tekst fraai beeldend ondersteunen.
    En dat alles zonder de natuur te vernielen, kijk dat is geweldig!
    Ik heb er van genoten in alle opzichten en zal het vast nog wel eens komen herlezen...
    Natuurkieker Coby

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Hoi Albertine
    Je hebt weer erg je best gedaan om nog een mooie paddenstoelen serie neer te zetten.
    Het is je weer gelukt ik lees en zie dat je ook erg je best er voor doet om ze te vinden.
    Prachtige foto's en de informatie is ook weer uitstekend.
    Groet Arjen

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Hai Albertine,

    Wat kan jij die kleine onderwerpen toch fraai in beeld brengen.
    Ik ben erg benieuwd hoe ver je gaat komen in je Quest naar de paddestoel.
    Als altijd weer een mooi blog om goed te lezen met prachtige foto's.

    Groetjes,
    René

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Hoi Albertine,

    er is niets mis met het willen determineren van paddenstoelen. Er staan er meestal genoeg en inderdaad veel omver gelopen soorten door mens en dier. Wij nemen ook wel eens een stukje mee voor onder de microscoop. Heel mooi in beeld gebracht weer!!

    Groet,
    Peter en Janny


    P.s. als je de grotere versie van de AWD vegetatiekaartjes wil hebben, stuur dan even een mailtje en dan mail ik ze naar je.

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Hoi Albertine,
    Ik merkte net dat ik nog niet op je blog had gereageerd. Helemaal vergeten, sorry want het is weer een mooie serie geworden. Wat ben je in korte tijd al veel te weten gekomen over paddenstoelen. Door jouw blogs leer ik steeds een beetje bij, niet dat ik alles kan onthouden, maar ik hoop op steeds iets.
    Mooie afsluiter de foto van de blauwe vleugeltjesbloem.
    Groeten, Gonnie

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Mooie serie en interessante informatie.En dat blauwe vleugelbloempje super mooi
    Grt Jeanne

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Hoi Albertine
    Je info is weer geweldig..En voor die Vlekplaten ...Ha ha..Moet je wel wat voor over hebben om ze zo te fotograferen :) ..(Ik wist niet dat het fam. van de Inktzwam was..kijk..Weer wat opgestoken.
    En inderdaad..regelmatig zie je dat paddenstoelen gesloopt zijn..
    Gr Henk

    BeantwoordenVerwijderen