donderdag 20 oktober 2011

De wereld van de paddestoel (1)





Oeps... slik................

Ik geloof bij nader inzien niet dat mijn tere, door bloemengeuren en -kleuren verwende ziel bestand is tegen de rottende wereld van de paddestoelen. Gatverrr!  ...... en dan heb ik het onderwerp nog een beetje laten wegvallen in de achtergrond om het schokeffect enigszins te beperken.

De Grote Stinkzwam is natuurlijk voor iedereen een bekende: de sporen liggen in een slijmerige, groene massa op de top van de paddestoelen, en dan komen er allerlei onaantrekkelijke insecten om de sporen te verspreiden. Het ding groeit uit een ei, een heksenei wel te verstaan, en dat  ei is gevuld met een geleiachtig iets; de glibberige restanten daarvan zie je op de tweede foto nog tussen de fraaie herfstbladeren liggen en om het geheel te vervolmaken zit er aan de voet ook nog een slak (als verwoed tuinierster haat ik slakken!)

En dan is er nog iets.


Ik zal het maar bekennen: ik kan het niet. Dit hierboven.

Waar je in de plantenwereld na enige oefening redelijk in staat bent om de verschillende soorten aan de hand van uiterlijke kenmerken als bloemkleur en vorm te herkennen en het dus niet nodig is de natuur te verstoren voor het determineren, dien je in de paddestoelenwereld na het fotograferen het tafereeltje respectloos te slopen.

Kijken of het steeltje 'knak' zegt als je het door midden breekt - kijken of er bij beschadiging
melksap naar buiten treedt - stukje besnuffelen en proeven - paddestoeltje door midden snijden - een exemplaar mee naar huis nemen (en dat niet in een plastic zakje of een vakje van de fototas, maar in een mandje!  Een speciale vakjesdoos kan ook, maar een mandje aan de arm oogt natuurlijk romantischer).
Thuis het hoedje op een stukje papier leggen en geduldig wachten. De sporen vallen dan op het papiertje en dan weet je weer iets meer over de paddestoel. Het beste is het om vervolgens dat wat er nog over is van je paddestoel onder de microscoop te leggen.
En dan - met al deze gegevens - is het mogelijk om aan een deskundige de naam te vragen. En dan heb je een kans dat die deskundige het weet, zo niet, dan heb je de paddestoel voor niets gesloopt.


Nou, schattig toch!
En nu komt dus het moment: ik moet er eentje uitzoeken om te knakken, te snijden, te proeven, van binnen en buiten, ondersteboven te bekijken, kortweg te vernielen. Wie zal ik nemen? Elk paddestoeltje dat je wegneemt verstoort de compositie. En natuurlijk heb ik mijn foto al, maar het is toch minder voor de wandelaar/fotograaf die na mij komt.

Ik kan het niet, zo maar een paddestoeltje wegplukken...........

En dus zal ik nooit weten of dit nou echt een mosklokje is, of toch een mycena, of een vuurzwammetje, of misschien wel een fopzwam, want ik weet niet of de lamellen breed en oranjerood zijn of toch wit of misschien wel grijs, en wat de kleur van het vlees is. En of de smaak scherp op de tong is of juist zacht of anijsachtig of dat je ter plekke hallucinerend dood neervalt. Ja, de geur, dat had nog gekund, plat op de buik. Had ik een spiegeltje meegehad, dan had ik de lamellen kunnen bestuderen, al houdt dit paddestoeltje de lamellen wel heel erg verborgen. (volgens het forum van Waarneming.nl is een mosklokje het meest waarschijnlijk)

Afijn, er zijn ook paddestoelen die voorzorgsmaatregelen hebben getroffen tegen al het bruut geweld van de paddestoelenliefhebber. Ze groeien hoog in de boom, ervan uitgaande dat je naast het mandje niet ook een laddertje meeneemt.


 Zoals ik in het vorige blog al aankondigde, de eer van AWD-paddestoel nr. 1 gaat naar de Echte Tonderzwam die al jaren trouw waakt over de ingang Pannenland. Hij doet me altijd denken aan een klein kaboutermannetje, verscholen in een nis in de boom en alleen zijn grote schoenen en gebogen hoofdje met petje zijn zichtbaar.  De tonderzwam leeft op zwakke of dode bomen, dus ik vraag me af hoelang mijn kaboutertje nog zal waken.

De tonderzwam dankt zijn naam aan het brandbare materiaal waaruit de paddestoel bestaat.   Dit werd aangestoken, het vuurtje werd weer gedoofd en de nasmeulende massa werd bewaard in de tondeldoos (of tonderdoos). Dit gebruik maakte dat de tonderzwam vroeger zeldzaam was (toen klom de mens nog in de boom). Tegenwoordig is het een algemene soort.  Natuurkieker heeft een uitgebreid blogje geschreven over de tonderzwam.

Naschrift dd 25-11-2012: en dan zie ik deze zwam een jaar later terug op Waarneming.nl ... met de juiste naam .... geen tonderzwam dus, maar een Echte vuurzwam..... OEPS!
Laat ik het maar opvatten als een teken dat ik in het afgelopen jaar toch wat geleerd heb over de paddenstoelen.


Een tonderzwam elders in de AWD. De bovenzijde is groenig door algengroei. De omgeving zou wit bestoven door sporen moeten zijn......


Aan de andere kant, bij de wat exclusievere ingang van de AWD, troont een passend exclusievere zwam hoog in de boom, de zeldzame pruikzwam. Daar is al op diverse blogs over geschreven.
Je hebt een supertelelens nodig om de echte schoonheid van de zwam vast te leggen (of die ladder natuurlijk.... ).


De berkenzwam durf ik eigenlijk zo wel te benoemen, zonder uitgebreide studie. Deze zwam groeit uitsluitend op berken en zit vast met een soort versmalling. De kleur is grijswit tot bruinig. Kan niet missen toch?


Hier had een spiegeltje gekund, maar dan nog .... van de zeer bewogen foto die ik van de onderkant gemaakt heb word ik eigenlijk niet veel wijzer. (het forum houdt het voorlopig op een bundelzwam-soort; vast vanwege die kleine paddestoeltjes die uit de steel van de grote paddestoel groeien)

Verder heb ik eigenlijk nog niet zo heel veel paddestoelen gevonden in de AWD. Wordt nog een toer om aan de 1000 te komen!

16 opmerkingen :

  1. Hallo
    Wat een mooi blog, leuk die beschrijving erbij. Duizend soorten is wel veel., maar soms staan er veel verschillende soorten bij elkaar. Succes ermee.
    Groeten Bets

    BeantwoordenVerwijderen
  2. wat mooi al die paddenstoelen.
    groetjes Herman

    BeantwoordenVerwijderen
  3. O,wat een genoegen dat jij je op de paddenstoelenwereld richt Albertine!
    Wat een buitengewoon amusante en ook nog interessante blog heb je gemaakt. Van je beeldende verslag kreeg ik gewoon de slappe lach, prachtig je beschrijving van je ontdekkingstocht door de paddenstoelenwereld.
    Dat je de zaken daarnaast op de jou vertrouwde zorgvuldige manier benaderd is ook duidelijk en zeer leerzaam.
    En dan valt er ook nog te genieten van de prachtige verzorgde foto's.
    Er staat paddenstoel(1) boven deze blog, nou ik verheug me al op deel(2) met nieuwe avonturen.
    En tot slot bedankt voor je vermelding van mijn tonderzwammenblog, leuk!
    Natuurkieker Coby

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Ha Albertine,
    Ik moet je bekennen dat ik de grote stinkzwam nog nooit gezien of geroken heb.Zo op de foto is er niets mis mee :)
    Leuk geschreven verslag en hopelijk schrikt dit alles je niet af en kunnen we nog meer paddestoelen misere van je verwachten.

    Groeten, Gonnie

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Wat een leuk blog heb je hier gemaakt. Je beschrijft het allemaal ontzettend leuk. Ik denk niet dat je een paddenstoelenexpert gaat worden. De planten en bloemen liggen je duidelijk beter, maar je weet nooit...misschien slaat de liefde voor deze soort nog eens toe.
    Je zet ze in ieder geval mooi op de foto.
    Groet, Elly

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Een heerlijke blog qua tekst en foto's: geweldig!
    Groeten, Marion

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Oh Albertine, ik wilde dat ik iets van jouw schrijverstalent had, echt geweldig hoe jij je beschouwingen weet te beschrijven. Alleen dat al maakt je blog voor mij succesvol, maar daarnaast spreken de onderwerpen en foto's me ook aan, dus ja, ik ben en blijf een slaafse volger....
    De grote stinkzwam, ik begin hem steeds beter te kennen, en ruik hem tegenwoordig al van verre, behoorlijk obsceen, maar toch indrukwekkend mooi!
    Daarentegen spreekt zo'n tonderzwam mij weer minder aan.
    Maar het beeld van jou met een mandje en laddertje door de AWD, ja leuk!
    Maar ook zonder laddertje en supertele heb je een prachtige originele foto van de pruikzwam weten te maken, compliment!
    Lekker blogje weer, ik zie uit naar paddestoelen 2!
    groetjes
    Loes

    BeantwoordenVerwijderen
  8. weer iets heel anders dan de bloempjes, maar je hebt er toch al een paar weten te vinden in het grote bos. En wat lijken sommige toch veel op elkaar, maakt niet uit hoe je ze noemt, als het beestje,,eehhh,, paddo maar een naampje heeft.
    Ik zou zeggen op naar de 1000, ga je het wel bij houden hoeveel je er vindt..?? op naar paddo deel 2. Daar zullen ook best wel mooie tussen zitten..

    Groetjes Von

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Hoi Albertine, ik zit helemaal te genieten van je beschrijving van je Paddenstoelen dilemma`s.
    Helemaal geweldig.
    Ik heb meteen besloten dat ik er niet aan begin om elk Paddenstoeltje bij naam te herkennen en te benoemen.
    Ik houd het gewoon bij de foto`s.
    Ga jij vooral door met je pogingen om alles te benoemen en blijf er boeiend over schrijven, we moeten ons toch onderschijden van elkaar.
    Een heerlijk blogje weer,
    groetjes Greet

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Hoi Albertine
    Het heeft voor mij gen zin om een paddenstoel te slopen..Nu zien we inderdaad regelmatig paddenstoelen die gesloopt zijn. Zelf zo ik dat niet doen..Maar..als dat voor onderzoek moet gebeuren is dat wat anders.
    Sterker..Ik heb wel eens gehoord dat er mensen zijn die hem slopen..omdat ze dan een unieke foto hebben..Ja..gekker moet het niet worden.
    Je verhaal/tekst is weer super..
    Gr Henk

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Hoi Albertine,
    Wat heb je weer een heerlijk verhaal erbij en ik begon al te lachten toen ik die stinkzwam zag. Ik zou bijna genezen zijn van mijn paddestoelen koorts. Wat ziet dat ding er niet uit al moet ik zeggen met die vliegen tegen die mooi passende achtergrond is hij toch wel een kunstwerk dat heb je prachtig gedaan. Ik heb het ook opgegeven. Er is zelfs nooit in me opgekomen om al die studies te doen om er achter te komen wat het nou zijn. Ik dacht het lukt me wel met een foto maar helaas. Ik geef het op en hou het lekker bij fotograferen. In ieder geval weer een interessante blog heb je gemaakt. groetjes Andrea

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Hoi Albertine,
    Wat heb je ze er weer mooi op staan, hoop ze wel alle 1000 zo mooi bij je te zien.:-):-):-)
    Dat je ze niet vernield om er achter te komen wat het zijn siert een mens, ik zou het ook niet doen, maar weet dan nog niet wat het is?

    Gr Cees

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Hoi Albertine,

    Tja, het valt niet mee om al deze soorten uit elkaar te houden, maar er zijn websites zoals Biopix.nl of http://www.kieknoetoch.nl/main.php?g2_itemId=11991 waar je paddenstoelen kunt vergelijken
    De Stinkzwam is mooi vastgelegd en de rest natuurlijk ook :-)

    Groet,
    Peter en Janny

    BeantwoordenVerwijderen
  14. Hoi Albertine,

    De paddenstoelenwereld is voor ons nog een onbekende. Dus dank voor je educatieve blog ondersteund met mooie detailfoto's.
    Groet,

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Hai Albertine,

    Vergeet je de volgende keer je rode cape niet, wanneer je met je mandje door het bos huppelt?
    Hé, dan krijgen we misschien ook wolven in de AWD!
    Ik ben erg benieuwd hoe ver je gaat komen met het benoemen.
    Met mosjes lukt het je ook, dus moeten de paddestoelen ook gaan lukken.
    Je foto's alleen al zijn het bezoek weer meer dan waard.

    Groetjes,
    René

    PS: Ik heb de witte paddestoel met rode letters wel gemist ;-)

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Mooie paddestoelen blog, met een paar bekende exemplaren uit de AWD (tonderzwam, pruikzwam en die mooie op je laatste foto, die heb ik gisteren gekiekt, dus zit met smart te wachten op de naam, ;-).
    Leuk zo'n paddestoelen log bij jou, er zullen er vast wel meer volgen.
    groetjes Ghita

    BeantwoordenVerwijderen