donderdag 13 oktober 2011

Afscheid van het plantenseizoen

Wist je dat er in de Amsterdamse Waterleiding Duinen 660 verschillende plantensoorten te vinden zouden moeten zijn? Z-e-s-h-o-n-d-e-r-d-z-e-s-t-i-g!
Vorige week vond ik langs het Oosterkanaal het Zegekruid - een leuke plant nog zo op de valreep, jammer van de harde wind. De plant lijkt op de bekende, oranje lampionplant, maar dan in het blauw. Het is een verwilderde plant die je ook in siertuinen vindt en die oorspronkelijk afkomstig is uit Peru.

zegekruid

Het Zegekruid is plantje nummer 214 in mijn virtuele plantencollectie. Dat betekent dus dat ik op al die lange speurtochten door de AWD 446 plantjes gemist heb! Dat kun je je toch eigenlijk niet voorstellen. Waar staan al die plantjes dan? Natuurlijk ik mis de grassen nog - maar zelfs al zouden dat er een vijftigtal zijn, dan nog moeten er zo'n 400 andere planten te vinden zijn!
Maar het seizoen loopt ten einde, bessen en zaden wachten op verspreiding door wind en dieren. En dan zullen ze verborgen in de warme aarde, net als ik, moeten wachten op de lente.

eenstijlige meidoorn - veel bessen betekent een strenge winter?
Natuurlijk zijn er nog de mossen - daar is gedurende de winter natuurlijk nog wel enige eer te behalen qua uitbreiding van de collectie.

fijn laddermos, te vinden op bosachtige grond en boomstronken
Maar toch, een mens kan niet leven van mossen alleen en om nu, net als de planten, in winterslaap te gaan en alle herfst- en winterwandelingen te missen? (Mijn partner oppert het idee dat je ook gewoon zou kunnen wandelen, zonder camera.... )

Ik heb besloten me op de paddestoelen te storten. Tot nu toe heb ik me nog nooit zo verdiept in de paddestoelen van de AWD, het was tenslotte al druk genoeg met die 660 plantjes.

Het moet er nu maar eens van komen ... mijn eerste schreden op het pad van de mycologie. Ik besluit alle tot nu toe gemaakte paddestoelenfoto's te deleten (op een enkele uitzondering na waar ik echt geen afstand van kan doen) en met een zo goed als schone lei te beginnen.

***
Er zijn 4200 verschillende soorten paddestoelen in Nederland en daarvan zijn er meer dan 1000 te vinden in de AWD. Ik moet de winter door kunnen komen!

Om alvast een beetje thuis te raken in de paddestoelenwereld ga ik naar Groenendaal in Heemstede. Een oud landgoed met lanen omzoomd door statige, oude beuken. Het wandelbos wordt sinds 1990 ecologisch beheerd. Er ligt dan ook veel dood hout, er zijn takkenrillen aangebracht die stukjes terrein afschermen waar de natuur haar gang kan gaan, er is gezorgd voor afwisseling van zonnige en beschaduwde plekken en af en toe stuit je op de in natuurgebieden onvermijdelijke Schotse Hooglanders. Een altijd-prijs plek dus om paddestoelen te zoeken (maar dat was het voor 1990 ook al!).



Nou, daar zit je dan met de Paddestoelengids van E. Gerhardt en de Verkade-plaatjes van Jac.P. Thijsse.....    

Heel veel paddestoelenplaatjes, en als de boeken niet helpen begin ik maar met Google: nog meer paddestoelenplaatjes. Ik ploeg fotosites met honderden foto's door, en al wijst een slijmerig hoedje op een dode boomstam volgens alle bronnen op de Porseleinzwam: dit lijkt absoluut niet op het in het zonlicht zo mooie witte, doorschijnende hoedje van de porseleinzwam. 


Gelukkig! Een week later tekent zich toch al iets meer af van wat voor een porseleinzwam door zou kunnen gaan. Het regent, dus het zonlicht doorlatende hoedje - wat, zo zag ik op de vele fotosites, toch wel een must is voor de porseleinzwamfotograaf - komt niet helemaal tot zijn recht vandaag.


Het verval treedt ook snel in zag ik op de onderzijde van de stam die vorige week nog bedekt was met van die kleine knopjes.  


Maar dan wordt het moeilijker, fragiel steeltje, klein, beetje kegelvormig hoedje, grijs steeltje,   witte lamellen, groeiend op de grond. Daar heb je er heel veel van...   Ik ga uiteindelijk voor Mycena Galopus - de melksteelmycena, hoewel ik natuurlijk niet getest heb of er bij het breken van het steeltje wit melksap te voorschijn komt :( .


Niet te zien op deze foto, maar een paddestoel met zwarte plaatjes en dan kom je al gauw uit op een inktzwam. De spikkeltjes doen de rest en het wordt de Grote Viltinktzwam. Deze inktzwam vormt een ozonium, zo vertelt mij de Soortenbank. Een ozonium is een luchtmycelium (okay... ?!). Dat zijn dan die roestbruine friemeltjes aan de voet van deze paddestoel, die ik eerlijk gezegd aanzag voor verdorde mosjes. Had ik geweten dat het een ozonium was, dan was ik er uiteraard met de macrolens bovenop gedoken.
Oeps!

Mycena rosea
Nou en dan deze roze exemplaren - met de uitbundig tentoongespreide lamellen.... geen ring om de steel, dan kunnen we al een aantal soorten uitsluiten; maar dat kleine bruine gevalletje rechtsonder met daarnaast het roze uitgespreide hoedje - en dat is dan allemaal een en dezelfde paddestoel?
Per toeval stuit ik bij de Soortenbank op een foto van de Steriele Franjehoed en die lijkt er toch wel erg op (hoewel je dus nooit aan de hand van plaatjes mag determineren). Franjehoeden behoren tot dezelfde familie als de inktzwammen en hebben dus zwarte sporen (van de 'inkt') en dan krijg je vanzelf donkere lamellen. Maar ja, steriel .......... geen zwarte sporen en weinig reden om zo te koop te lopen met je lamellen!

Maar ik zie de zon buiten! Ik ga naar de AWD op zoek naar AWD-paddestoel nummer 1 (het wordt de tonderzwam die al jaren waakt over de ingang Pannenland, dat lijkt me wel fair).

UPDATE: maar de paddestoelen op de Soortenbank zijn niet roze, doch geel. En dan blijkt maar weer hoe hier alle details tellen: op het forum van Waarneming.nl kom ik het roze exemplaar tegen: Mycena Rosea.

14 opmerkingen :

  1. Hai Albertine,

    Vergeet je de velen en zeer gevarieerde ANWB-paddestoelen niet? Iedere ANWB paddestoel is anders!

    Ik vind het wel erg leuk dat jij je op de paddestoelen gaat storten, want ook ik weet vaak niet wat voor soorten het zijn.
    Ik weet wel dat er een behoorlijk aantal soorten zijn, die alleen gedetermineerd kunnen worden dmv de microscoop.
    Ik wens je veel succes ;-) en hoop dat je paddestoelenfoto's net zo prachtig zijn als je andere florafoto's.

    Groetjes,
    René

    BeantwoordenVerwijderen
  2. geweldig al die paddenstoelen.
    groetjes Herman,

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Wat leuk dat je dat paarsblauwe bloemetje in de AWD hebt gevonden, toch geen gebruikelijke soort. Ja de paddestoelentijd komt eraan, daar ga ik mij de komende tijd ook mee bezighouden, naast de zoogdieren en vogels.

    groetjes Ghita

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Leuk verslag; zeer herkenbaar.

    En ja, die partners van ons die begrijpen het gewoonweg niet! Ik heb er hier ook zo één.

    Erg fraaie opnames van de paddestoelen trouwens, vooral de eerste vind ik bijzonder.

    Groeten,
    Robert

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Hallo Albertine, je had op mijn blogje al gemeld dat jij je ook zou gaan storten op de paddenstoelen. En ik merk wel dat je daarin net zo gedegen te werk gaat als met je planten...
    Het is echter een lastige materie met al die verschillende stadia en sterk op elkaar lijkende soorten. Ik heb mezelf beloofd dat ik niet van iedere paddenstoel de naam hoef te weten,ik doe mijn best er voor, maar er zijn grenzen.Ik ben benieuwd hoever jij er mee komt.
    Ik ga in ieder geval smullen van je foto's, deze blog is al een heel fijne paddenstoelenblog. En jammer voor je partner, maar ik ben blij dat het geen optie voor je is om de hele herfst en winter cameraloos door de AWD te wandelen....
    Natuurkieker Coby

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Mooi die paddestoelen, lastige materie lijkt me, maar wel al een hele mooie blog! Veel succes,
    Marion

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Hallo Albertine,

    Mooi het zegekruid, nog nooit van gehoord maar zeer de moeite waard.
    Ik ga deze herfst ook voor de paddestoelen, ik ben vandaag begonnen. Jij bent al verder want jij hebt er al namen bij.
    Jij hebt ook al meteen een paar mooie soorten te pakken, fraaie foto's. Enne een herfts en winter lang wandelen zonder je camera mee te nemen? Dan zou je ons teleurstellen.

    groetjes, Gonnie
    Groeten, Gonnie

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Hoi Albertine,
    Nu voor jou het planten seizoen is afgelopen, kom je gelijk met van die prachtige foto's van paddenstoelen. Er zijn dus 1000 soorten in het AWD,dus je kan verlopig nog vooruit.

    Gr Cees

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Hà Albertine,
    leuk dat je op Paddenstoelen jacht gaat.
    Je hebt al mooie plaatjes gemaakt.
    Ook het Zegekruid , Meidoorn en Laddermos laat je mooi zien.
    Erg leuke informatie ook,
    groetjes Greet

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Even naar iets anders op zoek gaan, jammer dat het seizoen voor je over is, maar paddenstoelen is ook een hele leuke bezigheid en je hebt er al een paar gevonden, wij zonder camera op stap..??? dat is wel een heel apart gevoel. In de vakantie, door nekblessure, de camera aan man lief gegeven wat was dat erg om zelf niet de foto's te kunnen maken.Succes met zoeken naar de paddenstoelen.

    Groetjes Von

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Hoi Albertine,
    Of het nu plantjes, mosjes, grasjes of paddestoelen zijn, je weet het weer met de nodige dosis humor te brengen.
    De paddo's zijn enig om je in te verdiepen, maar inderdaad oh zo moeilijk. Jij hebt me eens geattendeerd op het forum van waarneming.nl, nou, als je daar kijkt dan besef je hoeveel kennis er vaak voor nodig is om een paddestoel te determineren.
    Ik heb je eerste schreden op dit pad met plezier bekeken, de grote viltzwam, nooit eerder gezien, maar als ik hem nu tegenkom dan ken ik hem, joepie!
    Groetjes
    Loes

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Hoi Albertine,

    Erg mooi weer allemaal!
    De porseleinzwammen zijn prachtige, wij hebben ze vandaag niet kunnen vinden op de beukenlaan.
    Groet,
    Peter en Janny

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Denk dat we komende blog heel veel paddeenstoelen opnames van je kunnen verwachten. Je weet ze wel weer op de gevoelige plaat ter zetten, met weer een hoop leuke tekst om te lezen!!


    Succes met je zoektocht!!

    Gr,

    Remco

    BeantwoordenVerwijderen