woensdag 23 maart 2011

Het geheime leven van ... Echt zandhaarmos

Ineens zag ik ze verschijnen op de blogs: de mannelijke haarmosjes!
En omdat je er in de bloemetjesfotografie altijd snel bij moet zijn, want voordat je het weet moet je weer een jaar wachten, stond afgelopen weekend volledig in het teken van de haarmossen.
Weliswaar had Greet aangeboden me de vindplaats te wijzen, maar eigenlijk vind ik het een essentieel onderdeel van de natuurfotografie om zelf je onderwerpen te vinden. Juist door soms dagen- of wekenlang te zoeken naar een bepaald iets, vermeerdert je kennis over de natuur en je onderwerp. En zoiets - zegt men - weerspiegelt zich uiteindelijk in je foto's.
Dus toch eerst maar alleen op pad.....

Gelukkig weet ik waar ik zo ongeveer moet zoeken en bovendien is van een afstand de compaan van Echt Zandhaarmos, het Vals Rendiermos, duidelijk te herkennen.



Toch wil het aanvankelijk niet zo lukken. Geduld is een schone zaak, da's ook zo'n regel binnen de natuurfotografie! Heel veel Zomersneeuw, Duinsterretjes en het goudachtig glanzende Gesnaveld Klauwtjesmos.
Uit pure frustratie besluit ik dan maar de kleine rode blaadjes op de foto te zetten,  als uitbreiding op de plantencollectie, is tenminste iets, niet omdat ik ze nou zo spectaculair of fotogeniek vind.


En dat is dan weer het leuke van macro:


De blaadjes van het rode plantje blijken bedekt met klierachtige haartjes met aan de top een soort van druppeltje. Het doet denken aan Zonnedauw, maar heeft niet de bladvorm van Zonnedauw. Bovendien groeit Zonnedauw niet op droge zandgrond.  


't Blijkt Kandelaartje te zijn en Kandelaartje krijgt in april witte bloempjes op lange stelen.

Een stukje verderop tref ik dan toch het Echt Zandhaarmos.

Mannetjes..


De vrouwtjes had ik al.


Haarmossen zijn dus tweehuizige planten. 
Het mannelijk haarmos vormt zogeheten "antheridiënbekers". Hierin staan knotsjes met zaadcellen. Bij de meeste mossen zitten deze knotsjes goed verborgen voor de indiscrete lens van de macrofotograaf, maar bij de achterlichtmossen en haarmossen staan ze dicht op elkaar in een kleurig omwindsel.
Bij rijpheid komen de zaadcellen vrij. Deze kunnen zich met behulp van twee zweepdraden voortbewegen in water. Dus bij regen is het feest in haarmossenland, bij strandweer is het luieren geblazen! 

Ik lig al een tijdje met mijn neus en lens in het mos en verbaas me over zo'n heel veld vol mannen, terwijl ik elders, een tijd terug, een heel veld vol vrouwen tegenkwam.... dat kan toch niet opschieten zo, als je je via een regendruppel moet voortplanten?

Dan zie je ook maar weer hoe gauw je over dingen heen kijkt, want ineens zie ik, vlak naast de mannen, de vrouwelijke sporenkapsels van het Echt Zandhaarmos.


Wat een plaatje: de smachtende mannen en de sierlijke vrouwen met hun kuise, harige kapjes!
 Aan deze behaarde kapjes (huikjes voor de echte mossenkenners onder ons) ontleent het haarmos haar naam.  
Onzin natuurlijk, die gefantaseerde romance op bovenstaand plaatje! 
Want uiteraard is het feest reeds lang voorbij, het spel van verleiding allang gespeeld, het huikje allang niet meer kuis: onder het huikje rijpt het sporendoosje. In het doosje doet de natuur de dingen die ze moet doen, nl. sporen vormen en uiteindelijk zal het huikje van het doosje vallen, het dekseltje van het doosje springen  en de sporen vliegen uit om vervolgens uit te groeien tot nieuwe mosplantjes, waarna alles weer opnieuw kan beginnen.


  

De antheridiënbekers van Echt Zandhaarmos zijn groenbruin, die van Ruig haarmos prachtig rood. En daarom denk ik dat het haarmos, dat Loes in dit blog laat zien, toch wel Ruig Haarmos is. Het verschil tussen de twee kun je, behalve aan de kleur van de antheridiënbekers, ook zien aan de punt van het blad. Dit is bij Echt Zandhaarmos bruin, bij Ruig haarmos steekt er ook nog een (zwakke) glashaar uit de punt.

Ruig haarmos kom je in de AWD minder frequent tegen dan het Zandhaarmos. Ruig haarmos is een echte pionier en groeit op zandverstuivingen. Het schijnt dat je in Kootwijkerzand bijvoorbeeld hele velden vol kunt vinden. 
Dat wordt komend weekend dus of naar Kootwijkerzand of als een gek alle zandverstuivinkjes in de AWD afstruinen!

Tot slot (om op de hoogte te blijven):

Met Purpersteeltje gaat het ook prima. Het groene sporendoosje wordt steeds dikker en duidelijker zichtbaar. De huikjes vallen er bijna vanaf. 



13 opmerkingen :

  1. Hai Albertine,

    Pfffff, dankzij jou durf ik niet eens meer van de paden af te gaan. Ik ben bang, dat ik afgelopen weekend weer heel wat mannen en vrouwen met de grond gelijk gemaakt heb!

    Je weet mij in ieder geval weer iedere keer te boeien met je weetjes over de miniwereld, geillustreerd met prachtige foto's.
    Zou toch wat zijn als we samen eens op pad gaan. Jij met je neus op de grond en ik met mijn kop omhoog. Dat zal een raar gezicht zijn ;-)

    Ik heb in ieder geval genoten (en weer een hoop bijgeleerd) van je blog.

    Groetjes,
    René

    BeantwoordenVerwijderen
  2. wat een schitterende foto's weer!
    echt genieten, bedankt voor de mooie uitleg ook!
    groetjes Jolanda

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Mooi hoor die wereld welke zich onder onze voeten bevindt. Je hebt de foto's leuk neergezet door eerst een algehele foto te laten zien gevolgd door een detail met de macro.

    Ik zal ook eens meer gaan letten op de mini wereld waar we vaak aan voorbij lopen.

    groeten,
    Ron

    BeantwoordenVerwijderen
  4. wat is het mini wereld toch leuk om te zien en veel over te lezen. Wat doe je dat mooi, het is genieten van je foto's, iedereen zal een keer met je op pad moeten gaan om een keer naar beneden leren te kijken. Ik zal er een hoop van opsteken, mosjes is iets waar ik nog helemaal niets vanaf weet. Dank je wel voor de info.

    Groetjes Von

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Wie zoekt zal vinden Albertine!
    Gaaf dat het is gelukt en je informatie is heel leerzaam.
    Ook het kandelaartje met de kleine druppeltjes op de haartjes, wat is dat mooi.
    Geweldige foto`s weer.
    Groetjes Greet

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Hai Albertine, ik geniet steeds meer van je blogs, je prachtige verhalen en boeiende info zijn echt geweldig, en niet te vergeten natuurlijk je mooie beelden. Je weet het mossenvirus goed over te brengen. Deze serie kom ik, net als je andere berichten, nog vaker bekijken, want ik vind het echt interessant, deze microlandschapjes waar ik tot voor kort gewoon aan voorbij liep.
    Ga zo door!!
    Groet
    Loes

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Leuk dat jij er aandacht aan besteed, aan al die minidingen. Ik loop er meestal hard aan voorbij denk ik, simpel omdat ik het niet zie. Knap
    groetjes Jacqie

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Kijk hier leer ik nog eens iets. Ik ben totaal niet thuis in de wereld van de mosjes maar vind het altijd zo geweldig om te zien hoe mooi die zijn en super hoe jij dat vastlegd. Dat miniwereldje onder onze voeten. De 4e foto en de laatste foto vind ik erg sfeervol. Bij de anderen is erg mooi te zien hoe het er in zijn geheel uitziet. Prachtig. Mooi hoe de haartjes op de rode blaadjes zo goed te zien zijn met die druppeltjes. En erg leuk je hele verhaal erbij want ik weet er echt niets van. Super leuk om dat te lezen. Geniet van het mooie weer en ik hoop nog veel meer moois van je te zien en te leren. Groetjes Andrea

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Wat een mooie foto,s van al die mosjes, met die mooi kleuren.
    Ik heb weer een hoop geleerd, maar ik vergeet ook net zo snel weer jammer genoeg.

    Gr Cees

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Hoi Albertine
    Wat een mooie serie van de miniwereld van de AWD..
    Prachtig in beeld gebracht..
    Het kandelaartje...Of ik die in bloei had gefotografeerd?...In dat geval ben jij de kenner..Ik zag (ja..ja..Ik ben het ook aan het leren..naar de grond kijken :) ...wat wits...Mooie kleine bloemetjes..en nam snel een foto...
    Thuis zag ik dat het best heel mooi was..Niet de foto..maar wel de bloemetjes..
    Gr Henk

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Hoi Albertine,
    Ook nu weer verbaas je me met de mooiste mosjes en weetjes. Heel interressant. Het kleine, rode Kandelaartje vind ik erg mooi.
    Groeten, Gonnie

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Jeetje wat weet jij veel Albertine. Ik heb alles wel twee keer bekeken en gelzen en hoop er iets van te onthouden en ook eens zo'n mooi mos te zien.
    Prachtige foto's en interessante tekst.
    Groet, Elly

    BeantwoordenVerwijderen
  13. je staat er niet bij stil wat er voor kleine mooie dinge er op de grond te vinden zijn
    we worden weer ff door jou serie wakker geschut
    gr,bart

    BeantwoordenVerwijderen