donderdag 4 november 2010

Bruid van Haarlem


Helmgras
Afgelopen dagen weer eens naar Parnassia geweest. Elke keer verbaast het me hoe anders dit gebied is in vergelijking met de AWD. Een belangrijke bijdrage aan dit 'anders zijn' ligt misschien in de aanwezigheid van de experimentele paraboolduinen. Ze vormen een overgang van de zogenaamde 'witte duinen' - de nog verstuivende duinen met hoofdzakelijk helmgras en duinriet als begroeiing en bekend van de veelbezongen blanke toppen - naar de 'grijze duinen' - het tot rust gekomen gebied waar de vegetatie volop de kans krijgt.

Info:
Een paraboolduin ontstaat als de wind vrij spel heeft door een opening in de vegetatie. Het zand verstuift dan vaak tot op het grondwater, zodat een duinvallei ontstaat omringd door begroeide armen (daar waar de wind geen vat meer op zand heeft) en een hoge 'neus' waar het zand zich ophoopt. Al naargelang de windrichting verschuift de 'neus' van het paraboolduin doordat de zandlaag op de top wordt weggeblazen en op de helling weer tot rust komt.  Dit noemt met 'wandelende duinen". 
Op deze wijze zijn al eeuwen geleden de contouren van Zuid-Kennemerland bepaald.  Door ingrijpen van de mens ( beplanten van de open plekken) zijn de 'wandelende duinen' al in de zestiende eeuw tot stilstand gekomen. 


Bruid van Haarlem, februari 2010
Het wandelende paraboolduin bij de Bruid van Haarlem (één van de twee nieuwe wandelende duinen van Zuid-Kennemerland) is zo'n tien jaar geleden weer tot leven gewekt door afplaggen van de begroeiing. Het betrof ook hier één van de op dit moment zo fel bediscussieerde natuurexperimenten.
Ik kan me nog herinneren hoe kaal het gebied zo'n tien jaar geleden ineens was. Van jaar tot jaar heb ik de vlakte zien veranderen.



De begroeide flanken van het paraboolduin.

Links ontstaat tussen het helmgras een nieuw duintje.  Helm kan slecht tegen zout water en kan zich pas handhaven als er regenwater over het zand is uitgestort.




Het helmgras houdt het zand vast 

Plantenresten zorgen voor bemesting
Het plantenafval bemest de arme zandgrond en zo kunnen andere soorten zich vestigen.
Rond de voet van het duintje slingert zich de duindoorn. 



Duindoorn

Aan de voet van de duindoorn vormt de dauwbraam lange slierten half onder, en half boven het zand.





Verdorde bladeren van dauwbraam

Tussen en rond de duindoorn vind je de sprieten van diverse taaie grassoorten. Om die te benoemen moet ik wachten tot het bloeiseizoen. Zonder bloemen lijken alle sprietjes op elkaar.
Gebogen in de wind


Duinriet ?
Op de overzichtsfoto zie je ook hoe de sliert duindoorn wel omzoomd lijkt door verdorde distels.



Verdorde distel

In de beschutting van de duindoorn zou o.a. de duinstinkzwam gedijen; ik heb hem nog niet gezien. Evenmin als de duindoornvuurzwam die dan op de takken van de duindoorn zouden groeien. Wel staat de al in een eerder blog ten tonele gevoerde zandvezelkop er nog. Hij ziet er inmiddels wel heel anders uit... 




In de duindoorn zelf vind ik wel een paar spinsels van de bastaardsatijnvlinder. Opvallend veel minder dan vorig jaar overigens.

Spinsel bastaardsatijnvlinder
Iets verderop strekt zich een diepgele lijn uit. De kruipwilg valt nu vooral op door zijn prachtige herfsttinten. In het voorjaar zou hij katjes moeten dragen. Ik ben benieuwd!


De kruipwilg in herfsttooi

Kruipwilg nog niet in herfsttooi

Nou en dan is de wandeling dus gevorderd tot op vijf minuten lopen van de auto voor een normale wandelaar :(  Het grijze duin met zijn mossen en duinkonijntjes, het Vogelmeer met de waterplanten en de aalscholvers moeten dan nog komen, daarachter het dennenbos. En o ja, er huizen ook heel veel vogeltjes in het struweel.

Nog één dingetje dan: de naam van de Bruid van Haarlem

Ze dankt haar naam aan het wilgenroosje. Deze plant vormt na de bloei grote witte pluizen. Vroeger was het duin dat nu de Bruid van Haarlem heet begroeit met wilgenroosje en in het najaar kleurde de helling wit van het pluis.

Wilgenroosje, zomer 2010











6 opmerkingen :

  1. een hele mooie wandeling moet dit geweest zijn, met prachtig scherpe foto's, veel info im iets van op te steken, heb het gebied op mijn lijstje gezet, om er ook een keer heen te gaan, lijkt me super mooi, dank je wel.
    Groetjes Von

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Tsjonge, bedankt voor deze interessante info. Vaak loop je langs dit soort dingen zonder te beseffen hoe bijzonder het is. Met je mooie foto's wordt het hele verhaal nog duidelijker.

    groetjes,
    René

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Prachtig dat stuifgebied..."Bruid van Haarlem".
    Ik moet denken aan het voormalig van Limburg Stirumkanaal in de AWD. Prachtige fotos en weer geweldige info.
    gr Henk

    BeantwoordenVerwijderen
  4. "De Bruid van Haarlem" wat een mooie naam is het toch, ik ben er meerdere keren geweest, een volgende keer dat ik ga, breng ik nog eens een bezoekje aan dit bericht om je leerzame info nog eens tot mij te nemen. Complimenten voor je kennis!
    Groetjes
    Loes

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Een mooi gebied daar he. Ik ben er geweest, maar het was mij niet duidelijk waar "de bruid" nou precies was. Je foto's zijn prachtig.
    Fijn weekend he,
    groetjes Jacqie

    BeantwoordenVerwijderen
  6. een hele mooie wandeling en er mooie foto's.
    veel foto plezier.
    groetjes Herman

    BeantwoordenVerwijderen